Selecteer een pagina
Maandoverzicht juli 2019

Maandoverzicht juli 2019

In de wereld van crises is het elke dag open college. Bijna dagelijks er is wel een voorval, incident of ramp dat het predicaat sterk -of juist minder sterk- staaltje crisiscommunicatie verdient. In juli 2019 zagen we diverse politici die het bordje ‘nooduitgang’ moesten volgen. Daarnaast liepen Politie en Defensie reputatieschade op. Ook zagen we de naam Haga regelmatig oppoppen. En tot slot was er iets met kerosine die op Schiphol niet geleverd kon worden.

1 juli | Maand van de opstappers

Arubaans parlementslid Sue-Ann Ras

Het Arubaanse parlementslid Sue-Ann Ras nam begin juli om een opmerkelijke reden ontslag. Er was een golf van kritiek op de vrouw losgebarsten nadat bekend werd dat ze eind juni tijdens een overleg tussen parlementsleden in de Eerste Kamer in Nederland niet zat te luisteren, maar Netflix zat te kijken. Ras plaatste vervolgens zelf een video op Facebook waarin ze het kijken van de aflevering van de Netflix-serie ‘Designated Survivor’ tijdens een vergadering “een grote fout” noemde. Ze vroeg excuses aan iedereen die op haar had gestemd. Kijk via Linda.

Brits ambassadeur Nigel Kim Darroch

De Britse ambassadeur in Washington, Nigel Kim Darroch, stapte ook op. Hij kwam in opspraak nadat geheime memo’s waren uitgelekt waarin hij de regering van president Trump zwaar bekritiseerde

Amerikaans minister Alexander Acosta

Ook de Amerikaanse minister van Werkgelegenheid, Alexander Acosta, hield het voor gezien. Hij nam ontslag omdat hij niet wilde dat zijn schikkingsvoorstel met de omstreden miljardair Jeffrey Epstein de regering overschaduwt. Epstein stond in 2008 terecht voor het misbruik van dertig kinderen. Door de schikking van Acosta ontliep hij een veel zwaardere straf, mogelijk levenslang, en draaide hij slechts 13 maanden de cel in.

NB 12/8/2019: Op zaterdag 10 augustus werd bekend dat Epstein, die inmiddels was aangehouden, in zijn cel zelfmoord had gepleegd. Aan complottheorieën geen gebrek. De slachtoffers eisen vervolging van de (ook vrouwelijke) handlangers en dienen een schadeclaim in bij de nabestaanden van Epstein.

Voorzitter Vlaams parlement Kris van Dijck

De nog maar net benoemde Kris Van Dijck (voorzitter van het Vlaams Parlement) nam ontslag nadat hij twee keer in één week tijd in opspraak kwam. Begin van de maand zat hij in beschonken toestand achter het stuur. En een paar dagen later werd hij beticht van uitkeringsfraude.

8 juli | What's in a name?

De naam Haga kwam in drie verschillende crisisvarianten voorbij deze maand. Allereerst bij het tumult rond de Islamitische school met de naam Haga-college waar het bestuur onder vuur ligt. Lees meer via NRC.

Ook het Haagse HagaZiekenhuis speelde zich in de kijker. De reden was een niet geheel lekvrij patiëntendossier. Hierdoor konden Haga-medewerkers probleemloos alles over Samantha de Jong (beter bekend als Barbie) te weten komen. De Autoriteit Persoonsgegevens beboette het ziekenhuis daarom met 460.000 euro. Het ziekenhuis ging hiertegen in bezwaar. Lees meer via Computable.nl

Ook het VVD-kamerlid Wybren van Haga haalde de voorpagina. Hij werd gesnapt met net iets te veel drank op (0,6 promille/twee glazen wijn). Voor straf moet hij 5.000 euro doneren aan de Landelijke Organisatie Verkeersslachtoffers en vijf dagen vrijwilligerswerk verrichten. Een straf die, overigens, door de VVD-partijleiding werd opgelegd.

10 juli | Snel een einde aan het niet betalen van de kinderopvangtoeslag

Staatssecretaris van Financiën Menno Snel kwam deze maand steeds meer in het nauw. Dit gebeurde nadat bekend werd dat de Belastingdienst de afgelopen jaren bij duizenden mensen op valse gronden de kinderopvangtoeslag had stopgezet.

Van 300 ouders was reeds duidelijk dat ze gedupeerd zijn. Het bleek echter in juli dat mogelijk nog honderden ouders gedupeerd zijn. Een commissie onder leiding van de voormalig vicepresident van de Raad van State, Piet Hein Donner, zal nog zo’n 170 dossiers van het anti-fraudeteam van de Belastingdienst onderzoeken. Die zaken beslaan vaak meerdere gevallen of getroffen gezinnen. In een brief aan de Tweede Kamer liet Snel weten “tijdelijk” te stoppen met de juridische procedures vanwege verdenkingen van toeslagenfraude. Hij wacht af tot het onderzoek naar het functioneren van de anti-fraudeteams is afgerond.

12 juli - "Illusie een einde te maken aan alle misstanden”

Ook de politie moest het deze maand ontgelden. Klokkenluider Carel Boers, die jarenlang politietalent coachte, schreef in een brief aan Korpschef Erik Akerboom dat hij het adviseurschap aan de wilgen hing. Dit omdat volgens hem de politietop te weinig doet aan misstanden zoals seksuele intimidatie, discriminatie en valsheid in geschrifte. De brief ging in afschrift naar minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid en de redactie van het NRC. Akerboom noemde het bij Eva Jinek een illusie om een einde te kunnen maken aan alle mistanden. Maar hij noemde ook dat er inmiddels wel forse stappen zijn gezet om het een en ander te verbeteren. Er komt naar aanleiding van de brief een onafhankelijk meldpunt voor agenten die zich (seksueel) geïntimideerd of gediscrimineerd voelen.

24 juli | Geen kerosine, geen vluchten

Een storing op luchthaven Schiphol zorgde voor honderden geannuleerde vluchten en een veelvoud aan gestrande passagiers. Oorzaak: een storing bij het bedrijf dat de kerosine levert. Door het ontbreken van actuele informatie en handelingsperspectief was er een storm van kritiek op de manier waarop de kerosineleverancier, de vaderlandse luchthaven, de luchtvaartmaatschappijen en de Veiligheidsregio Kennemerland de crisiscommunicatie gestalte gaven. TNO onderzoekt ondertussen wat er mis is gegaan. Dit gebeurde allemaal op de dag dat het ook nog eens loeiheet was (plus 40 graden). Dat had dan weer te maken met een andere crisis: die van het veranderende klimaat.

1 juli | Vrouwelijke militairen beter tijdens crises

Patrick Cammaert, generaal-majoor der mariniers buiten dienst, liet als hij vroeger op een buitenlandse missie ging vrouwelijke militairen liever thuis. Daar is hij inmiddels compleet van terug gekomen. In zijn boek ‘Kijk niet weg’ en tijdens colleges voor vrouwelijke officieren vertelt hij hoe waardevol vrouwen zijn bij crises. In een NRC-reportage zegt hij daarover: “Bij checkpoints zijn vrouwen minder opgefokt en lachen meer. De-escaleren is altijd beter. Zonder hen kan je veel minder aan gemeenschapswerk doen. Hun aanwezigheid neemt direct spanning weg. Dat doen mannen heel anders.” Luister hier naar het interview met Cammaert op Radio 1.

9 juli | No deal voor koopjesdeal

Aanbiedingenwebsite Koopjedeal.nl ging failliet. Een grote brand in het magazijn, afgelopen september, verwoestte een groot deel van de voorraad. De brand veroorzaakte een forse vertraging in de levering van bestellingen. De communicatie richting klanten hierover was minimaal. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) ontving veel klachten over de slechte bereikbaarheid van de klantenservice, moeizame verwerking van retourzendingen en niet-geleverde bestellingen. Een slechte gemanagede crisis met alle gevolgen van dien. Lees meer via Volkskrant.nl

12 juli | Wie een kuil graaf voor zichzelf…

Het postbedrijf Sandd traceerde een postbode die vele duizenden brieven en tijdschriften in de bossen rond het Noord-Hollandse Laren in acht kuilen had begraven. Het bedrijf meldt vervolgens dat er “passende maatregelen” tegen de postbode zijn genomen. Alle onbeschadigde poststukken zijn ondertussen alsnog verstuurd. De post die beschadigd is door de dumpingen, gaat terug naar de afzenders zodat die in de gelegenheid worden gesteld deze opnieuw te versturen.

22 juli | “Politiek showproces”

De reputatie van Defensie liep een paar stevige krassen op. Vijf (ex) militairen van de Luchtmobiele Brigade in Schaarsbergen werden na anderhalf jaar vrijgesproken van stelselmatige mishandeling, bedreiging en vernedering van drie andere militairen. De Militaire Rechtbank heeft wel alle verklaringen beoordeeld, maar vond geen concreet bewijs. De zaak werd in 2017 door één van de drie slachtoffers via een artikel in de Volkskrant publiekelijk gemaakt. De advocaat van de vrijgesproken militairen typeerde het proces vervolgens als ”politiek showproces”. Een andere advocaat stelde vast dat er in deze zaak alleen maar verliezers zijn. Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep en meldt: “Er zijn wel voldoende verklaringen.”

25 Juli | Communicatieve binnenbranden op het Binnenhof

Er was deze maand veel gedoe in het Nederlands parlement. Eerste Kamerlid Henk Otten van Forum voor Democratie (FvD) moest zowel de partij, als de Kamerfractie, verlaten. De ruzie tussen Otten en fractieleider Thierry Baudet begon toen eerstgenoemde in het NRC kritiek had op de ‘te rechtse partijkoers van het FvD’. Er volgden dagen van moddergooien via de (sociale) media en een dalend vertrouwen van de kiezers. De Partij voor de Dieren zag ook het vertrouwen in politiek leider Marianne Thiemen fors kelderen. Haar eigen kiezers noemden haar “onzichtbaar’’ en “koppig”. De aanhang baalde van haar optreden na het onverwachte vertrek van kamerlid Merel van Kooten, die het ook niet eens was met de koers van de partij. Nog meer weten over dit onderwerp? Lees dan dit artikel van de Volkskrant.

Viva Mañana, voorkom een crisisgevoel in vakantietijd

Viva Mañana, voorkom een crisisgevoel in vakantietijd

De tone-of-voice tijdens een crisis lijkt tegenwoordig luider en scherper te worden. Bij het minste of geringste incident lopen de gemoederen al snel hoog op. Dat zien we zowel in de klassieke media als op social media. Het gevolg is vaak onnodige paniekreacties en verwrongen beeldvorming. Het mag allemaal best een toontje lager. Misschien is de vakantietijd het moment dit te oefenen.

Deze week gaat ook de rest van Nederland met vakantie. Wij zijn al geweest. Hoe het was? Fantastisch! Klein, totaal onbekend, slaperig dorpje aan de Costa Blanca. Boven op een berg. Helemaal prima! Geen crisis of stress? Mwah, dat viel mee. De vlucht had 2 uur en 59 minuten vertraging. Net te kort om te kunnen claimen. Daardoor kwamen we wel na middernacht bij de balie van het autoverhuurbedrijf aan. In gebroken Engels berekende de baliemedewerker een extra na-middernachttoeslag. Daarna werd ons ook nog eens een poot uitgedraaid met een kleine-lettertjes-verzekering. Gelukkig hadden we uitstekende satelliet-tv in ons vakantiehuis. Zo konden we een paar dagen later tijdens een uitzending van de Max-vakantieman zien dat wij samen met veel andere landgenoten door de Spaanse autoverhuurders collectief worden bedonderd.

Zelfredzaamheidsknop

En opeens was er ook geen water. Grappig hoe je dan de zelfredzaamheidsknop aanzet. En dat hij ook werkt. Je loopt namelijk naar je zwembad (dat hadden we dan weer wel), schept een emmer vol en die zet je naast het toilet. De huisgenoten doen zonder morren na gebruik hetzelfde. Een paar uur later verscheen een mannetje aan de deur die met handen- en voetentaal informeerde of wij ook geen water hadden. Na onze bevestiging en de vraag wanneer er weer water zou zijn, trok hij de schouders op en sloot af met een te verwachten Mañana. En inderdaad, de volgende dag was er weer water. Een paar dagen later zaten we weer een paar uur zonder water. Ook ditmaal geen blaartrekkende berichten in en op de Spaanse (sociale) media of complete paniek in het dorp. Geen stress of crisis. Gewoon wijn bij het eten in plaats van water.

Relaxedheid

Misschien moeten we daarom toch een beetje van die Spaanse relaxedheid overnemen. Laten we daar nou eens mee gaan oefenen tijdens de vakantie. Dus ons gewoon een keer wat minder aantrekken van het zoveelste weeralarm of ons laten aangrijpen door een slopende klimaatangst. De vliegschaamte voorbij en gewoon aan boord stappen van een cruiseschip met als eindbestemming Venetië of Budapest. Deze oproep voor af en toe een toontje minder geldt ook voor de media en de gebruikers van sociale media. Wees spaarzaam met superlatieven, alles overtreffende bijvoeglijke naamwoorden of de melding dat er weer een record dreigt te worden verbroken.

Anti-jeuksmeersels

Zorg er daarnaast voor dat je voldoende anti-jeuksmeersels bij je hebt tegen de ongemakken van de Eikenprocessierups, Kleine Pieterman, Reuzenteek en Tijgermug. Daarmee bespaar je familie en vrienden de onsmakelijke vakantiefoto’s van bulten en beten op Facebook of Instagram. Houd er verder rekening mee dat er ergere crises bestaan dan geen water uit de kraan. Door stroomstoringen kunnen namelijk hele landen en continenten voor uren en dagen worden platgelegd. Ook tijdens de vakantie.

Voorbereiding

Zorg bovendien dat je de lokale gebruiken en verboden goed kent zodat je niet door de sterke arm onaangenaam wordt verrast. Dus ga je naar Thailand, weet dan dat je gearresteerd kunt worden als je zonder doktersrecept medicijnen koopt of op het strand een sigaretje opsteekt (duizend euro of een jaar de bak in). En in Kenia liever geen plastic tasjes in de auto hebben. Want na een tweede keer betrapt te zijn, draai je daar de bak voor in. En drink in Engeland ook met mate. Want 0,2- 0,5 milligram alcohol blazen kost je gemiddeld 6000 euro boete.

Is de nood in eigen land echt aan de man? Bel dan 112 of 0900 – 8844. Maar nemen ze door een niet eerder getrainde storing onverhoopt toch niet op: denk dan Mañana. Fijne vakantie toegewenst, zonder stress of crisis!

Dick van Gooswilligen

Director crisis, issues en mediatrainingen, Sterk Werk Crisis & Communicatie