Selecteer een pagina
Maandoverzicht september 2019

Maandoverzicht september 2019

Wederom veel groot en klein politiek leed, zoals het communicatieve oestergedrag van Marianne Thieme van de PvdD. Daarnaast probeert de zanger Dotan zijn carrière nieuw leven in te blazen na het Trollendrama, maar vergeet sorry te zeggen. En ABN AMRO verliest 1,2 miljard euro op 1 dag door pover communiceren. 

1 sep | Sociale media zetten branden Amazone op de agenda

Grote internationale verontwaardiging over de allesverwoestende branden in het Amazonegebied (de longen van de aarde). Niet in de laatste plaats door de snoeiharde Instagramposts van influencers zoals acteur Brad Pitt en model Doutzen Kroes. Vooral de Braziliaanse president Bolsonaro moest het ontgelden. Het waren met name jongeren die via sociale media deze crisis op de agenda wisten te zetten. Hierdoor konden de klassieke media, zoals kranten, radio en TV, niet langer achterblijven en werden deze branden wereldnieuws voor iedereen. Hoewel de branden mondjesmaat werden geblust, doofde in de loop van de maand de brede aandacht voor dit onderwerp. Dat er nog meer zaken zijn waar een luchtje aan zit in dit deel van de wereld meldde de NOS.

5 sep | Woningmarkt: Een stille ramp?

Eén van de vele steeds terugkerende crises, is die van de woningmarkt. Om deze crisis aan te pakken, trekt het kabinet een miljard euro uit waarmee nieuwbouwprojecten gesubsidieerd kunnen worden. Ook gaat er opgeteld een miljard euro naar de woningcorporaties om ook hen te stimuleren meer huizen te bouwen. Het AD vermijdt het woord crisis en spreekt van een stille ramp. Allemaal mooie plannen, maar een andere crisis (die van de stikstof) steekt een spaak in het wiel. Daardoor liggen er in ons land zo’n 18.000 (bouw)projecten stil. Een commissie onder leiding van voormalig Commissaris van de Koning, Johan Remkes, onderzocht hoe uit deze impasse te komen. Op de korte termijn onder andere gas van de plank en de agrarische sector ingrijpend saneren. Daarmee ontkiemt mogelijk een nieuwe crisis.

9 sep | 10 verwarde personen per uur

Ook bijna dagelijks verschijnen schrijnende crisisverhalen over de problematiek in de geestelijke gezondheidszorg. In de eerste helft van dit jaar kreeg de politie 47.632 meldingen te verwerken waarbij verward gedrag een rol speelt. Dat zijn er 260 per dag, dus 10 per uur. De politie spreekt met deze stijging ten opzichte van het jaar daarvoor met acht procent van een zorgelijke trend. Dat noemen we een understatement in goed Nederlands.

18 sep | "Wie praat met Justitie gaat eraan"

De dood van de Amsterdamse advocaat Derk Wiersum (44) zorgde voor een schok en verontwaardiging in alle delen van de samenleving. Wiersum verdedigde kroongetuige Nabil B in het Narcoproces . “Wie praat met Justitie gaat eraan”, kopte de Telegraaf daags na de moordaanslag. Een geëmotioneerde Minister Grapperhuis van Justitie en Veiligheid omschreef deze crisis ten overstaande van journalisten als een aanval op de democratie. Hij kondigde verregaande middelen en bevoegdheden aan voor speciale opsporingsdiensten voor de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit. Daarnaast wees hij iedereen die een pilletje slikt of een lijntje snuift op het feit dat ze daarmee de drugshandel in stand houden.

26 sep | Geen procesinformatie zorgt voor crisis

Deze maand was ABN AMRO aan de beurt. De semi-staatsbank wordt door het Openbaar Ministerie verdacht van falend toezicht op witwastransacties. Het zou om 5 miljoen dossiers gaan die niet op orde zijn. Na de bekendmaking door zowel het Openbaar Ministerie als de bank daalde het aandeel op de Amsterdamse Beurs met 12% en daarmee werd de Nederlandse overheid  in 1 dag 1,2 miljard armer. De koersval was volgens deskundigen zo hard omdat duidelijke (proces)informatie over de reikwijdte van het onderzoek ontbrak. Beleggers waren bang voor een nieuwe superboete en dumpten de aandelen massaal.

2 sep | Sorry seems to be the hardest word

Zanger Dotan, inmiddels berucht door de ontmaskering van zijn Trollenleger door de Volkskrant, besloot na een jaar radiostilte te beginnen aan zijn comeback. De ongekroonde popprins koos daarvoor het tv-programma “Waar is de Mol?”. Er had van alles gespeeld, vertelde hij. Zoals het niet uit de kast durven komen. “Het mediaschandaal heeft me ook veel goeds gebracht. ”Als je zo op bek gaat, kan je alleen maar naar jezelf kijken.” In die tijd had hij dan misschien ook kunnen nadenken over hoe je sorry zegt. Want dat bleef achterwege.

8/30 sep | Groot en klein politiek leed

Naast de afzettingsprocedure van de Amerikaanse president Trump was er ook in eigen land weer groot en klein politiek (crisis)nieuws. Neem de gemeenteraad van Zaanstad waar door al het politieke gekrakeel het aantal fracties van 5 in 1973 in 2019 is opgelopen naar 15. En dat op een totaal van 39 raadsleden. Of neem de Amsterdamse gemeenteraad. Wethouder Udo Kock stapte op naar aanleiding van de crisis bij het Afval Energie Bedrijf (AEB). Hij is het niet eens met de gekozen oplossing om het in nood verkerende afvalbedrijf te redden. De effecten van de ruzie binnen FvD zorgde er voor dat het aantal zetels in de peilingen zakte van 20 naar tussen de 11 en 15. Op het Binnenhof viel het doek voor VVD Tweede kamerlid Wybren van Haga. Drie keer was wat betreft de VVD-fractie definitief scheepsrecht. Van Haga ging overigens dapper strijdend in de media ten onder. Hij liep niet weg voor camera’s, microfoons en lastige vragen. Dat valt in hem te prijzen en daar kunnen andere politici nog een voorbeeld aan nemen. Het vertrek van Marianne Thieme, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren, uit de Tweede kamer werd in de media getypeerd als: Oestergedrag. Al eerder werd Thieme namelijk duikgedrag verweten en niet te communiceren tijdens een PvdD-crisis.

11 sep | Water steeds minder makkelijk aan de lippen

Wat is er in ons land vanzelfsprekender dan goed drinkwater uit de kraan? Door de steeds warmere zomers lijkt dat steeds minder vanzelfsprekend. Jarenlang was ons land bezig water naar zee te brengen, maar het tij lijkt te keren. “De droogte is verontrustend”, zegt Maarten van der Ploeg, directeur van RIWA-Maas, de rivierwaterbedrijven rond de Maas. “Niet alleen mensen, maar ook de industrie en boeren schreeuwen in de zomer om water. Op dat moment begint ons systeem al te kraken. Is er dan een incident, zoals een onbekende verontreiniging, dan komen drinkwaterbedrijven in de problemen.”

21 sep | Organisatie Dam tot Dam voorkomt drama

De temperaturen liepen snel op tijdens de Dam tot Dam-loop. Zo hoog zelfs dat de organisatoren van dit hardloopevenement besloten dat de laatste 4000 lopers niet mochten starten. Dat zorgde voor veel gemor en onbegrip bij de lopers. Ambulances reden echter toen al af en aan om de door de hitte bevangen lopers bij te staan. De voor het eerste gebruikte koelbaden waren een uitkomst. “Ik sluit niet uit dat het levens heeft gered”, zei directeur Ron van der Jagt van organisator Le Champion. En hij heeft gelijk.

30 sep | Sint Maarten nog steeds in zwaar weer

Onrust in de Twee Kamer over het Haagse zorgenkindje Sint Maarten. Een politieke crisis (een regering die in tien jaar tijd voor de negende keer viel) zorgt er voor dat het Caraïbisch eiland steeds verder wegzakt in de chaos. Het eiland is nog steeds bezig om te herstellen van de orkaan Irma en heeft daarvoor een stabiel bestuur nodig. Het aantal leeuwen en beren op de weg naar herstel is groot.

Een goede Omgevingsanalist zet je nooit voor aap

Een goede Omgevingsanalist zet je nooit voor aap

Weten welke vragen er over je organisatie in de buiten- en binnenwereld leven, wordt steeds belangrijker. Omgevingsanalyses zijn daarbij een goed hulpmiddel. Zijn we echter als mens in staat om deze informatie echt zuiver en objectief te verzamelen?

De 200 leden van de Amerikaanse Business Roundtable hebben hun handtekeningen gezet onder een verklaring dat ze zich bij hun beslissingen niet langer alleen maar laten leiden door hun aandeelhouders, maar veel meer door hun medewerkers en de omgeving waarin ze acteren. Het gaat om bedrijven zoals Apple, Coca Cola, General Motors, Procter & Gamble en Goldman Sachs. Zo’n ondertekening – die uiteraard niet vrijblijvend kan zijn – betekent dat je als organisatie wel goed moet weten hoe er over jouw organisatie wordt gesproken. Wat is het sentiment in zowel de binnen- als de buitenwereld?

Rijp en groen
Steeds meer organisaties snappen het belang van een goede Omgevingsanalyse en monitoren dit omgevingsbeeld 24/7 met behulp van Omgevingsanalyses. Zowel in vredestijd als tijdens een crisis. Ging dat tien jaar geleden nog voor een belangrijk deel handmatig, tegenwoordig zijn er allerlei geautomatiseerde zoekbedrijven die big data naar binnen slurpen. Welke vragen leven er, wat zijn de geruchten en speculaties en hoe gedragen mensen zich? Deze analyses worden steeds vaker gebruikt tijdens zogeheten Dagstarts en crisisoverleggen. Premier Rutte en zijn (raads)adviseurs beginnen bijvoorbeeld iedere dag opnieuw met een “Actua”. Naast de agenda komt ook rijp en groen het maatschappelijk humeur voorbij. Met dit actuele beeld ben en blijf je in sturing en sta je niet door allerlei onverwachte vragen en sentimenten met een mond vol tanden.

Ziende blind
Nu is het maken van een Omgevingsanalyse inmiddels uitgegroeid tot een vak. Woordvoerders en adviseurs die nog steeds zelf een beetje op hun telefoon knutselen en zeggen dat ze weten wat er speelt en in verbinding zijn, moeten worden teleurgesteld. Doorgaans zijn ze ziende blind omdat ze slechts een fragment van het beeld boven tafel weten te halen dat bovendien “gekleurd” is. Omgevingsanalisten worden getraind om relevante informatie zonder enige vorm van duiding of daadwerkelijke betrokkenheid zo zuiver mogelijk te verzamelen, te ordenen en te veredelen. Alleen zo krijg je een objectief beeld.

Verkeerde antwoorden
Hoe zit het eigenlijk met het verzamelen en debiteren van feitenkennis van gewone mensen zoals u en wij? En hoe zit dat bij Nobelprijswinnaars, hoogleraren, journalisten en politici? Niet zo goed, blijkt uit het onlangs verschenen boek ‘Feitenkennis’ van de Zweedse arts en Hoogleraar Hans Rosling. Op welke manier brengen wij feiten over een bepaalde situatie in beeld? Dat gaat al snel mis. Op zelfs eenvoudige vragen over wereldwijde trends geven we namelijk allemaal systematisch de verkeerde antwoorden. We doen het zelfs zo vaak fout dat een chimpansee die willekeurige antwoorden geeft ons consequent verslaat.

Slecht analyseren
Hoe kan het dat wij onze analyses niet goed in kaart brengen? In zijn boek geeft de hoogleraar tien redenen waarom we informatie en trends zo slecht kunnen analyseren, begrijpen en opslaan. Dat heeft te maken met vooroordelen tot natuurlijke angsten die stammen uit de prehistorie, de rol van de (sociale) media tot en met problemen met ons empathisch vermogen. Hij beschrijft hoe lastig het is om aantallen op de juiste manier te interpreteren en hoe gemakkelijk deze aantallen ons wereldbeeld manipuleren.

Volgens Hans Rosling moet je daarvoor beschikken over een nieuwe competentie: Factfulness. Het hebben van inzicht hoe de wereld écht werkt, hoe je informatie juist interpreteert en hoe je jezelf beschermt tegen alle invloeden die je mening manipuleren.

Doe de Gapminder-test op deze website http://forms.gapminder.org/s3/test-2018 en versla de chimpansee! Wees overigens niet teleurgesteld in een lage score. Het merendeel van de mensen komt niet boven de 35%. Het geeft hopelijk wel stof tot nadenken.

Meer weten over het maken van professionele Omgevingsanalyses? https://www.sterkwerk.nl/omgevingsanalyse

Dick van Gooswilligen & Marije van Kwawegen
Directeur & Consultant bij Sterk Werk Crisis & Communicatie

 

Communicatieve kater of niet?

Communicatieve kater of niet?

Precies op het moment dat Heineken aankondigt de inmiddels klassieke slogan “Biertje?!” weer af te stoffen, waren er nog twee interessante communicatiecases rondom alcohol in het nieuws. Met, het moet gezegd, zeer verschillende reacties van de betrokkenen en hun werkgevers.

 

Moe of dronken? Frits Wester is nu zelf het nieuws

Het incident rondom journalist Frits Wester was uitgebreid in het nieuws. Wester kwam op 8 september tijdens een live-uitzending vanuit Italië op RTL4 niet bepaald helder voor de dag. Hij sprak onduidelijk, met dubbele tong en leek ietwat beneveld te zijn. De uitzending zorgde voor een stortvloed aan reacties op sociale media waarin mensen zich afvroegen of de journalist niet te diep in het glaasje had gekeken of ziek was. Wester zelf gaf in een korte reactie aan ‘moe te zijn geweest’ en beaamde dat zijn optreden ‘strakker had gekund’. Daarmee had het incident in principe afgedaan kunnen worden, maar door de onduidelijkheid begon de ophef eigenlijk pas echt.

Werkgever RTL haalde Wester van de buis en gaf aan met hem in gesprek te gaan. De zender was niet blij was met het bewuste optreden en maakte zich bij monde van RTL Nieuws adjunct hoofdredacteur Marc Schreuder ‘zorgen’ over de verslaggever. In de dagen na 8 september kwam Wester niet terug op tv en werd bekend dat hij ook tijdens Prinsjesdag geen rol zou vervullen. De zender was namelijk nog steeds aan het ‘uitzoeken’ wat er gebeurd was. Bijzonder, want juist hij kreeg toch jaarlijks de begroting al in handen voordat deze officieel gepubliceerd werd. Gesprekken tussen RTL en Wester waren de reden voor zijn afwezigheid, aldus RTL.

Het stilzwijgen van met name RTL is voer voor speculaties. In de media verschenen ‘bronnen’ die wisten te vertellen dat Wester al jarenlang een alcoholprobleem heeft, iets waar Wester zelf overigens in het AD op reageerde door aan te geven dat dit ‘gelul’ was. Hoe langer de onduidelijkheid, hoe meer geruchten en speculaties. Waarom geen transparantie en duidelijkheid van RTL? Iets wat voor een journalist vanzelfsprekend hoort te zijn, waar de omroep normaal gesproken de mond vol van heeft en er als de kippen bij is om iemand die zwijgt aan de schandpaal te nagelen. Verberg niets. Dat was ook de boodschap van columnist Pieter Klein. Van nota bene RTL. Vrijdag 20 september melden RTL Nieuws en Frits Wester uiteindelijk een rustpauze in te lassen. “Ik ben de komende tijd niet te zien bij RTL Nieuws. Mijn gezondheidsproblemen, gerelateerd aan alcohol, laten dat momenteel niet toe.” https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4855781/frits-wester-last-rustpauze-bij-rtl-nieuws-redactie

Johnnie Walker: mea culpa in Zwolle

Dat het ook anders kan, bleek overigens in dezelfde week. Voetbaltrainer John Stegeman van PEC Zwolle reed na een oefenduel met drie keer de toegestane hoeveelheid alcohol in zijn bloed naar huis. Gevolg: auto in de berm, eenzijdig ongeval, rijbewijs ingenomen. Het OM heeft de zaak in onderzoek. Zijn werkgever PEC Zwolle bestrafte Stegeman met een boete en gaf duidelijk aan dat het gedrag van Stegeman totaal niet paste bij wat de club wil uitstralen. Stegeman ‘mag’ voortaan ook extra opdraven bij maatschappelijke projecten van de club. Aan de andere kant sprak PEC Zwolle ook zijn steun en vertrouwen uit in de trainer: hij mocht aanblijven en werd niet ontslagen.

Stegeman zelf kwam ook aan het woord, gaf zijn fout ruiterlijk toe en beloofde beterschap. De trainer stond de media rondom de eerste wedstrijd na het incident gewoon te woord en ontweek geen vragen over zijn ongeluk en overmatig drankgebruik. Hij was blij met alle steun die hij kreeg van de club, familie en supporters. Het spandoek met de tekst “Johnnie Walker” dat PEC-supporters in het stadion ophingen, zal hij op de koop toe genomen hebben. Net als de ludieke commentaren van fans en voetbalmedia op de 6-2 zege op RKC Waalwijk, dat helemaal ‘dronken’ werd gespeeld.

Deze blog verscheen ook via Nederlands Media Nieuws

Kenny de Vilder

Consultant, Sterk Werk Communicatie