Selecteer een pagina
The great Influenza van John M. Barry

The great Influenza van John M. Barry

Leestip: The great Influenza van John M. Barry

Ruim honderd jaar geleden (1918/1919) was de wereld ook in de ban van een globale pandemie, de Spaanse Griep. Het virus resulteerde in 20 tot 100 miljoen doden wereldwijd en legde de halve wereld plat. Klinkt bekend? Het is niet voor niets dat de huidige coronacrisis vergeleken wordt met de Spaanse Griep. Een boek over de vorige pandemie kreeg de afgelopen maanden dan ook uitgebreide aandacht. The Great Influenza: The Story of the Deadliest Pandemic in History, geschreven door John M. Barry was veelal uitverkocht, werd geprezen door verschillende influencers waaronder Bill Gates, en werd een New York Times Besteller.

In het boek laat Barry zien hoe de toenmalige pandemie niet alleen miljoenen gezinnen trof, maar ook de geschiedenis veranderde. Veel vergelijkingen met de huidige crisis kunnen worden getrokken. Ook aan het begin van de 20e eeuw kwamen de beste kanten van de mens naar voren, maar ook die tijd stond helaas in het teken van onwetendheid, angst, hebzucht, fake news en schuld.

Het boek is niet alleen interessant voor ons allen die te maken hebben met het coronavirus, maar biedt ook communicatieprofessionals interessante inzichten. Het boek behandelt namelijk niet alleen wat er gebeurde, maar richt zich ook op de strategieën/acties die wel of niet succesvol waren en bevat verschillende tips. Bijvoorbeeld over het belang van leiderschap, het luisteren naar experts, het omgaan met onwetendheid en angst en het gevaar van teveel druk op zorgmedewerkers en experts.

Ondanks dat het boek ruim 16 jaar oud is, had John M. Barry een vooruitziende blik: ‘’niet alleen kan een soortgelijke pandemie plaatsvinden… het zal vrijwel zeker gebeuren.’’ Nu, in het begin van 2021,  kunnen we hem alleen maar gelijk geven en de lessen meenemen die de vorige pandemie ons heeft geleerd.

 

Ook interessant...

Lees onze visie op crisiscommunicatie. Dit geeft je houvast voor het opzetten en het behoud van een crisisorganisatie.

Ook interessant...

Lees onze visie op crisiscommunicatie. Dit geeft je houvast voor het opzetten en het behoud van een crisisorganisatie.

Vaccinatie is flinke communicatieopgave voor overheid

Vaccinatie is flinke communicatieopgave voor overheid

Vaccinatie is flinke communicatieopgave voor overheid

Nu de eerste coronavaccins in Nederland zijn gearriveerd, lijkt er eindelijk een klein beetje licht aan het eind van de tunnel te komen. De overheid is begonnen met het informeren van de bevolking over het vaccin met onder andere een speciale website en tv-spotjes. Toch bestaan er nog veel twijfels onder Nederlanders over het nemen van het vaccin. Er ligt dan ook een forse communicatieopgave voor de overheid in de komende periode.

Hoewel met de vaccinatie onder zorgmedewerkers is begonnen, zijn er ook signalen dat in deze sector lang niet iedereen op een injectie zit te wachten. Er zijn zorgen over de bijwerkingen en de effecten op de lange termijn. De roep om meer en heldere informatie van de overheid is groot. Als we bedenken dat de rest van Nederland nog aan de beurt moet komen, is er duidelijk nog volop communicatief werk aan de winkel.

Verschillende doelgroepen, verschillende strategieën

De Nederlandse bevolking bestaat niet uit één groep met dezelfde vragen, meningen en zorgen. Het zijn verschillende doelgroepen met ieder hun eigen wensen en een andere communicatiebehoefte. Om deze groepen inzichtelijk te maken, biedt het maken van omgevingsanalyses uitkomst. Op basis van de analyses kunnen strategieën worden opgesteld om twijfelaars te informeren. Uit onderzoek[1] blijkt dat het belangrijk is deze groep te overtuigen. De principiële weigeraars veranderen veel minder snel van mening en vragen relatief veel meer aandacht. Accepteer en respecteer ook dat uiteindelijk niet iedereen valt te overtuigen.

Voor de verschillende doelgroepen (bijvoorbeeld jongeren, zorgmedewerkers, ouderen, niet-westerse Nederlanders etc.) zal vervolgens gekeken moeten worden welke communicatiestrategie het beste aansluit. Dat hangt onder andere af van de vragen die zij hebben, welke informatie en oordelen zij al bezitten en via welke media zij hun informatie halen. Zo heeft het RIVM slechte ervaringen met het inzetten van jongeren/influencers om de boodschap aan jongeren over te brengen. Juist deze jongeren hebben snel door wanneer iemand betaald wordt en vertrouwen vervolgens de boodschap niet meer. Ook bestaat er een risico dat influencers er naderhand een heel andere mening op na houden, zoals de #ikdoenietmeermee-actie van onder andere Famke Louise duidelijk maakte. Dit kwam het vertrouwen in deze influencer, maar ook in het RIVM, niet ten goede.

De vorm van communicatie moet dus per doelgroep verschillen. Het gaat om maatwerk. Is de doelgroep al (redelijk) positief over het vaccin, dan werkt statische communicatie goed. Het benoemen van percentages voor risico’s of effect kan deze groep nog positiever stemmen. Voor de doelgroepen die negatiever staan tegenover het vaccin werkt deze statistische communicatie juist averechts. Voor hen werkt een anekdotische boodschap veel beter, waarbij bijvoorbeeld een ervaring met het virus wordt gedeeld door betrouwbaar medisch personeel[2].

Samenwerking, ervaringsdeskundigen inzetten en content delen

Ook belangrijk is het om samenwerking te zoeken met andere partijen die voorlichting kunnen geven over het vaccineren. Communicatietraining aan zorgmedewerkers en artsen helpt daarbij, omdat het advies van deskundigen, al dan niet in een persoonlijk gesprek gegeven, vaak doorslaggevend is. Een goed voorbeeld is Diederik Gommers (voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care), die op zijn LinkedIn– en Instagramprofiel regelmatig updates en uitleg geeft en daarmee het draagvlak voor vaccinatie probeert te vergroten. De voorkeur hierbij gaat wel uit naar een persoonlijke aanpak, waarbij twijfelaars voldoende ruimte krijgen om vragen te stellen. Face-to-face-informatie vanuit een betrouwbare bron kan de vaccinatiegraad positief beïnvloeden[3].

Daarnaast is ook de inzet van social media erg belangrijk. Zorg daarom voor veel betrouwbare content die makkelijk deelbaar is. Deze informatie moet hoog in de zoekresultaten te vinden zijn. Creëer tegelijk ook content die begrijpelijk is (taalniveau B-1) en waar mogelijk in meerdere talen wordt verspreid, zodat de boodschap ook  door laaggeletterden en/of migranten wordt begrepen. Wat ook kan helpen is de inzet van onafhankelijke ervaringsdeskundigen. Iemand die vertelt waarom hij of zij eerst twijfelde en later alsnog het vaccin nam.

Logistieke en communicatieve opgave

Het verspreiden van een vaccin is dus niet alleen een logistieke opgave, maar zeker ook een communicatieve. Het zijn twee onderdelen die niet zonder elkaar kunnen. Want ook logistieke problemen (zoals uitstel van vaccinatie), kunnen leiden tot twijfels. Het is aan de overheid en zijn samenwerkingspartners om te achterhalen wie ze moeten bereiken en hoe ze dat het beste kunnen doen, nog voorafgaand aan het geven van de vaccinatie zelf.

[1] Sabin Vaccine Institute, Legislative Landscape Review: Legislative Approaches to Immunization Across the European Region. 2018.
[2] Cawkwell, P.B. and D. Oshinsky, Childhood vaccination requirements: Lessons from history, Mississippi, and a path forward. Vaccine, 2015. 33(43): p. 5884-5887
[3] Judith de Jong Madelon Kroneman Alfons Fermin Johan Legemaate Guy Widdershoven Johan Hansen Thamar van Esch Liset van Dijk, NIVEL, Amsterdam UMC, Maatregelen om de vaccinatiegraad in Nederland te verhogen: een verkenning, 2019.
Kenny de Vilder

Consultant, Sterk Werk Communicatie

Marije van Kwawegen

Consultant, Sterk Werk Communicatie

Maandoverzicht december 2020

Maandoverzicht december 2020

Het coronavaccin, de brexit en de tweede officiële lockdown zijn een feit. En een chocoladebedrijf en een bekende voetballer zitten in de penarie. Er gebeurt weer van alles deze maand op het gebied van crises en crisiscommunicatie. Wij selecteerden de opvallendste berichten:

2 DECEMBER - ONDUIDELIJKHEID RONDOM DE SPUIT

Al maanden is het coronavaccin onderwerp van discussie. Met de eerste vaccinatieronde op 6 januari lijkt het normale leven weer iets dichterbij te komen. Het Europese geneesmiddelenbureau EMA heeft het coronavaccin van Pfizer en BioNTech goedgekeurd. Door personeelsgebrek en logistieke problemen start Nederland pas in de eerste week van 2021, terwijl andere landen al in 2020 zijn begonnen met prikken. Niet de risicogroepen, maar de zorgmedewerkers in verpleeghuizen en de acute zorgmedewerkers die in contact staan met coronapatiënten worden als eerste geprikt. Daarop volgen alle 60-plussers. Als het aan minister de Jonge ligt, grijpt Nederland deze kans: “Het vaccin is nu binnen handbereik. Wij zorgen dat we er klaar voor zijn”.

Lees hier meer over het coronavaccin en de regels hier omheen.

5 DECEMBER – EXCUSES VAN DE SINT

Het Sinterklaasjournaal was dit jaar om meerdere reden bijzonder. Niet alleen omdat een fysieke intocht niet mogelijk was, maar ook vanwege een excuus van de Sint. Hij geeft een duidelijk statement af. Er klinkt een welgemeend excuus voor het verleden. Hij zal nooit meer stoute kinderen meenemen naar Spanje. 

Vorig jaar zette het Sinterklaasjournaal al een trend met roetveegpieten, in plaats van zwarte pieten. Verschillende merken als Coolblue en Google volgden dit voorbeeld.

Niet alleen de Sint bood deze maand zijn excuses aan. Ook de familie van Roald Dahl verontschuldigde zich voor de antisemitische uitspraken van de overleden populaire kinderboekenschrijver. En de president van Nieuw-Zeeland Jacinda Ardern biedt haar excuses aan voor de fouten voorafgaand aan de aanslag van Christchurch.

Kijk hier, vanaf 23:48, het excuus van Sinterklaas terug.

13 DECEMBER - ZOWEL BINNEN ALS BUITEN HET VELD EEN VOORBEELDFUNCTIE

Het ene moment scoor je een doelpunt op nationale tv, het andere moment zit je in de bak. Dat overkwam Quincy Promes, spits van Ajax. Een familiefeest in juli werd ruw verstoord door een steekpartij waarbij de neef van de voetballer is gestoken in zijn knie. Promes werd gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij het neersteken. Inmiddels is hij weer op vrije voeten, maar hij blijft verdachte.

De reputatie van de voetballer en de club hebben het zwaar te verduren. Ajaxtrainer Erik ten Hag en speler Dusan Tadic betuigen hun steun aan Promes. Normaal is Algemeen Directeur Edwin van de Sar niet mediaschuw, maar rond deze situatie hult hij zich opmerkelijk genoeg in stilzwijgen.

Lees hier meer over de opgelopen imagoschade https://www.trouw.nl/sport/promes-nog-vast-ook-ajax-lijdt-schade~b2ed0899/

19 DECEMBER – VERSPREIDING NÓG SNELLER MET MUTATIE

De COVID-19 mutatie die voor het eerst opdook in het Verenigd Koninkrijk, heeft ook voet aan wal gezet in Nederland. Deze mutatie is gelukkig niet dodelijker, maar verspreidt zich wel zeventig keer sneller dan de huidige variant. Volgens Marjolein van Egmond Hoogleraar immunologie van het Amsterdam UMC kan deze variant zich wat makkelijker hechten aan de gastheer. Verder gedraagt het zich gewoon hetzelfde als de bekendere variant van het virus. “Mutatie betekent niet dat het een ander virus wordt. Het heeft een ander vlaggetje, maar is niet opeens een heel ander virus”. 

Lees hier meer over de mutatie.

21 DECEMBER – EXCUUS VOOR ONGEKEND ONRECHT

Iedereen wees naar elkaar en niemand werd er wijzer van, aldus TV-presentator Jeroen Woe over de toeslagenaffaire. In 2018 kwamen de eerste toeslagaffaires aan het licht. Sinds 2012 zijn duizenden ouders in Nederland onterecht beschuldigd van fraude met kinderopvangtoeslag. Na een snoeihard rapport op 21 december biedt Lodewijk Asscher excuus aan voor zijn handelingen als minister van Sociale Zaken. De gedupeerden zijn blij dat er eindelijk erkenning en een excuus is voor het ongekende onrecht, maar deze fouten hebben wel hun tol geëist. Het einde van de toeslagaffaire is in zicht, maar voordat de ouders een schadevergoeding ontvangen, moeten alle zaken één voor één behandeld worden. Dat gaat dus nog wel even duren.   

Hoe is dit precies gebeurd? Lees hier alles over de toeslagaffaire van 2018 tot nu in chronologische volgorde. Lees hier meer over het rapport en hier over het excuus van Asscher.

4 DECEMBER - OPKOMEN VOOR ONGELIJKHEID, OF MEER SCHEIDING CREËREN?

“Voor mij geen Tony’s Chocolonely meer. Schandalig als je deze man een platform geeft.” Het is één van de vele Facebookreacties nadat bekend werd dat Rapper Akwasi een changemaker zou zijn voor het Tony’s FAIR-evenement. Na zijn gedurfde uitspraken omtrent Black Lives Matter en Omroep Zwart staat de woordenkunstenaar opnieuw ter discussie. Tony’s Chocolonely reageert op deze kritiek: “Tony en Awkasi gaan way back, hij is een vriend van het eerste uur.”

Lees hier meer over de discussie over Tony Chocolonely

7 DEC - BETALEN OF NEGEREN?

Hello, need data back? Contact us fast.” Met dit berichtje werd de hack op de gemeente Hof van Twente opgeëist. De hackers eisten 50 bitcoins, ruim 750.000 euro, om de bestanden weer vrij te geven. Opmerkelijk is dat zowel de gemeente als de politie nog geen contact hadden opgenomen met de hackers. Inmiddels is bekend dat de gemeente niet ingaat op de eis van de hackers. “De landelijke lijn is niet in te gaan op geldeisen en die lijn volgt Hof van Twente”, aldus een woordvoerder van de Gemeente Hof van Twente. Tweede Kamerlid Ronald van Raak laat het hier niet bij zitten en heeft Kamervragen gesteld over de hack en de daaruit volgende losgeldeis.

Lees hier meer over de hack bij gemeente Hof van Twente.

14 DECEMBER – TORENTJESTOESPRAAK

Een premier krijgt meestal maar één kans om zijn leiderschap te bewijzen in een crisis. Dit is de derde keer dat een minister-president via de tv de natie toesprak. Oud-minister president Joop den Uyl ging Rutte in 1973 voor. Den Uyl sprak het volk toe over de gevolgen van de oliecrisis.  

Tijdens Rutte zijn eerste toespraak in maart leek hij een koele, rustige staatsman. Ditmaal was Rutte zichtbaar gespannen en geërgerd. Dat had te maken met een groep demonstraten die buiten hun ongenoegen over de maatregelen kenbaar maakten. Met de woorden “Het is geen onschuldige griep, zoals sommigen, zoals de demonstranten buiten hier denken”, week hij af van zijn script en gaf hij zijn boodschap “Nederland moet op slot!” kracht bij. Zo’n 8,4 miljoen Nederlanders keken naar deze toespraak. Met deze speech werd de premier door het NPO Radio 1-programma de Taalstaat uitgeroepen tot Taalstaatmeester van 2020. De speech werd door de jury “historisch”  genoemd. “Daarin werd in zuivere directe taal de situatie scherp geschetst, evenals de daaruit voortvloeiende maatregelen, die hij in rustige taal adequaat toelichtte.”

Lees hier meer over Ruttes toespraak

24 DECEMBER – ALL I WANT FOR CHRISTMAS IS BREXIT

In Brussel werd er het hele jaar door gesproken over de handelsmogelijkheden tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU. Premier Boris Johnson was zelfs bereid om een brexit met een no-deal door te zetten. Dan zouden de regels vergelijkbaar zijn met de handelswijze tussen de EU en Australië. Gelukkig was dat niet nodig. Op kerstavond was er eindelijk een compromis tussen de partijen en presenteerde Johnson het volgens hem mooiste kerstcadeau ooit. Maar na de officiële scheiding ontstaan er problemen bij de grens, vrachtwagenchauffeurs mogen het Verenigd Koninkrijk niet meer in of uit en vierden hierdoor noodgedwongen kerst op de snelweg. De transportsector en reizigers bereiden zich voor op de nieuwe douaneregels.

Lees hier meer over de spannende aanloop naar de brexitdeal.

28 DECEMBER - HET VERTROUWEN IN DE KROON DAALT

Waar het in 2019 vooral over de baard van de koning ging, gaat het in 2020 vooral over zijn vakantietripje. De reis naar de zon heeft niet veel goeds gedaan voor het vertrouwen in de koning. Uit een enquête van Onderzoeksbureau Ipsos bleek namelijk dat het vertrouwen van de Nederlanders in de koning door de Griekenlandreis fors is gedaald van 74% naar 47%. Ook andere keuzes zoals de aanschaf van een jacht en foto’s waarop de anderhalvemeterregel niet wordt gehandhaafd, worden niet goed ontvangen. In de excuusvideo erkent het koningspaar dat ze niet onfeilbaar zijn.

Lees hier meer over het onderzoek.

Share This

Deel dit!

Deel dit verhaal op social - Snel en makkelijk hier