Selecteer een pagina
Hoe je stem je communicatieboodschap versterkt

Hoe je stem je communicatieboodschap versterkt

Voor een woordvoerder, CEO of bestuurder is het extra belangrijk te weten wat er komt kijken bij het effectief communiceren van een boodschap. Op de ‘Dag van de stem’ staan we daarom graag stil bij hoe je je stem optimaal kunt inzetten om je boodschap te versterken. Samen met stemcoaches Jessica Harmens (l) en Elizabeth Ebbink (r) delen wij onze analyse.

Waarom is je stem zo belangrijk?

Wie denkt dat puur de inhoud het succes van een boodschap bepaalt, komt van een koude kermis thuis. Uit onderzoek van Mehrabian en Ferris (1967) is al gebleken dat 93% van een boodschap non-verbale communicatie bevat. Deze 93% is verdeeld in stemgeluid, toon en intonatie (38%) en lichaamshouding (55%). De inhoud bepaalt slechts 7% van de boodschap.

Wat maakt stemgeluid, toon en intonatie zo belangrijk? Door middel van stemgeluid kun je iemands emotie vrij direct definiëren. Voormalig zangpedagoog en huidig stemcoach Jessica Harmens legt uit: ‘’Als je geen stem hoort en je ziet alleen lichaamstaal, dan kan je een boodschap verkeerd opvatten. Wanneer je lichaamstaal ziet en je hoort daar iemands stem bij, dan komt de boodschap beter over’’. Psychologe, operazangeres en stemcoach Elizabeth Ebbink vult aan: ‘’Als een stem lijkt op de stem van iemand waarbij jij je op je gemak voelt, kun je beter de informatie toelaten. Je stem is de gevoelslading van het verhaal’’.

Met name als het gaat om crisiscommunicatie kan het bewust inzetten van je stem daadwerkelijk het verschil maken. Volgens Harmens moeten woordvoerders in een crisissituatie hun ademhaling naar hun buik verplaatsen om zo de ademhaling laag te krijgen. Zo kan je op een rustige toon communiceren. Ebbink vult aan: ‘’Adem uit voordat je begint met praten. Vaak gebeurt dat niet en dat geeft een vastzittend gevoel’’. Ook is het belangrijk om emotie te laten doorklinken als daar sprake van is. Zij noemt Frans Timmermans als voorbeeld tijdens zijn speech bij de VN over MH-17. De afwisseling tussen gevoel (hoger) en inhoud (lager en scherper) was hierin essentieel.

Je stem als overtuigingsmiddel

Het gebruik van je stem kan veel zeggen over de overtuigingskracht van de boodschapper. Overtuigende sprekers hebben een aantal kenmerken gemeen. Zo spreken zij vaak luider en vaak met een spreektempo. Wanneer je voor een groep spreekt, is het logisch dat je het stemgeluid aanpast aan de ruimte waarin je spreekt. Dat is echter niet de enige reden. Wanneer je iets wil benadrukken, verhoog je automatisch je volume. Het effect werkt ook vice versa; ontvangers vinden mensen die harder praten overtuigender dan mensen die zacht praten. Daarnaast is afwisseling in het spreken met een laag tempo belangrijk. Facetten die je op laag tempo uitspreekt, lijken belangrijker te zijn voor de ontvanger van de boodschap. De ontvanger associeert afwisseling in tempo met een belangrijke of zware boodschap. Continu praten in laag tempo zorgt ervoor dat de boodschap saai kan overkomen.

Ook hanteren sprekers korte zinnen, herhalen deze meermaals en houden hun toonhoogte laag. Korte zinnen komen steviger over, helemaal als je deze herhaalt. Wie kent niet de toespraken ‘I have a dream’ van Martin Luther King of ‘Yes, we can’ van voormalig president Obama. Lange zinnen worden vaak gebruikt om nuancering te duiden, bijvoorbeeld in een rapport. In een presentatie daarentegen dien je de kern van je verhaal te vertellen waarbij korte zinnen effectiever overkomen.

Wanneer boodschappers impact willen maken, implementeren zij stiltes. Waarom heeft het zoveel impact als je stilte toepast in het overbrengen je boodschap? Met stilte toepassen geef je het publiek de ruimte om te verwerken wat je hen net heb gezegd. Tevens kan een korte stilte ervoor zorgen dat het publiek na de stilte de informatie belangrijker inschat.

Man of vrouw: welke verschillen zijn er?

Volgens Harmens hebben vrouwen van nature een hogere stem dan mannen. Dat heeft te maken met smallere en kortere stembanden. Men is van nature geneigd om een hogere stem minder serieus te nemen. Dat heeft te maken met de toonhoogte. Als een vrouw boos of geïrriteerd is, gaan zij vaak hoger in de ademhaling zitten. Het beeld kan ontstaan van een hysterisch iemand, waardoor de kans ontstaat dat je minder serieus genomen wordt, al is je boodschap nog zo goed. Als tip geeft Harmens dat wanneer je serieus genomen wil worden, je met je stem naar beneden moet gaan. Mannen hebben van nature een lagere stem. Dat wordt automatisch geassocieerd met kundigheid. Wel moet je waakzaam zijn dat je als man niet teveel met een diepe stem gaan praten. Ebbink is wel van mening dat er een overlap is bij stemmen van vrouwen en mannen. ‘’Enkel op de allerhoogste toonsoorthoogte kunnen mannen niet komen en vrouwen bij de allerlaagste toonsoorthoogte niet’’. Volgens Ebbink is de trend tegenwoordig dat vrouwen bewust lager praten dan mannen. Als tip geeft zij zowel voor mannen als vrouwen om eerst omhoog te gaan met qua toonhoogte en dan omlaag. Alleen laagte is slaapverwekkend en drammerig, juist afwisseling houdt de zintuigen alert. Wanneer je eerst hoog bent geweest kan je een veel duidelijke einde maken. Zo komt de inhoud beter over.

Goed voorbeeld doet volgen

Bij de vraag wie goed zijn of haar stem gebruikt, prijzen beide stemcoaches Mark Rutte. In de coronacrisis zien we Rutte veelvuldig tijdens persconferenties. ‘’Hij zorgt dat hij rust in zijn verhaal heeft en verplaatst zich goed in de struggels waar mensen mee leven’’, volgens Harmens. Ebbink voegt daaraan toe: ‘’Rutte heeft sinds de coronacrisis zijn stem lager en scherper gekregen, waar hij eerst sneller sprak en in zijn onderhandelingsstijl fungeerde, heb je nu meer de vaderlijke autoriteit’’.

Ook benoemen de stemcoaches Barack Obama, Bill Clinton en Lilian Marijnissen. Volgens Harmens was de lichaamstaal, stem en inhoud van Barack Obama altijd één met elkaar. Lilian Marijnissen maakt in haar stem gebruik van afwisselende toonsoorthoogtes wat volgens Ebbink sterk, toegankelijk en verbindend overkomt. Tevens wordt Geert Wilders genoemd. ‘’Of je het nou met hem mee eens bent of niet, hij is goed in oneliners. Wilders maakt door lange steeds hoger wordende zinnen, een dramatisch effect als hij op het einde in een oneliner omlaag gaat.

Als interessante kijktip noemt Harmens de TED-talk van spraakcoach Julian Treasure. Tijdens deze TED-talk speelt Treasure meermaals met intonatie en dynamiek. Door continu hetzelfde verhaal te vertellen in een andere vorm, neemt hij het publiek mee hoe je het best kan speechen. Hieronder zie je de TED-talk van Julian Treasure.

Elizabeth Ebbink is deze coronatijd zeer actief met eigen YouTube-video’s waar zij verschillende tips geeft. Hieronder zie je een video van Elizabeth Ebbink. Zie hier meer van Elizabeth Ebbink. 

Tot slot zijn beide stemcoaches eensgezind over het feit dat effectief je stem gebruiken bij een boodschap niet in één dag te leren is. In één dag zijn de basisprincipes aan te leren, maar het daadwerkelijk ontwikkelen is een proces wat langer de tijd in neemt. ‘’Met één dag tennissen zal je verder komen, maar om beter te worden moet je blijven trainen. Dit geldt ook voor het trainen van je stem. Al is het geen jarentraject ’’, aldus Ebbink.

Ook benieuwd naar de kracht van non-verbale communicatie? Wij houden hier rekening mee in onze mediatrainingen.

Joey Brink

Consultant, Sterk Werk Communicatie

Meet The Team: Maaike Gijzenberg

Meet The Team: Maaike Gijzenberg

Het is tijd voor een nieuwe rubriek binnen ons bureau: Meet The Team. Wij geven graag een kijkje achter de schermen en maandelijks laten we je kennis maken met één van onze medewerkers. Deze maand is het de beurt aan onze afstudeerstagiaire Maaike Gijzenberg (22). Maaike is studente aan de Hogeschool van Amsterdam en maakt nu een jaar onderdeel uit van het team van Sterk Werk Communicatie. Maaike heeft eerst stage gelopen bij Sterk Werk Communicatie en volbrengt nu haar afstudeerstage bij ons bureau. 

Waarom heb je voor het communicatievak gekozen?

Na de middelbare school ben ik begonnen met een studie die helaas niet bij mij paste. Ik wist dat ik hier mee wilde stoppen, maar wist eerlijk gezegd niet zo goed wat ik dan wel wilde doen. Een kennis van mij raadde mij aan om te kijken naar de studie ‘Communicatie’. Dit vond zij perfect bij mij passen. Na dit advies ben ik mij gaan inlezen in de studie en heb ik eigenlijk nooit spijt gehad. Vrijwel alles van het vak vind ik leuk en met name in het praktijk brengen van de kennis.

Wat mij aantrekt in het communicatievak is dat je eigenlijk constant bezig bent om te communiceren naar en met mensen. Dit kan op zoveel verschillende manieren en via zoveel verschillende media. Dit maakt dat je heel creatief kan zijn zowel in hoe je iets communiceert als in wat je communiceert. Hierdoor kan elke situatie op andere manieren aangepakt worden en zal het dan ook nooit saai worden.

Hoe ben je bij Sterk Werk terecht gekomen?

Ik ben bij Sterk Werk terecht gekomen door mijn opleiding. De Hogeschool van Amsterdam en de Hogeschool van Rotterdam hadden met behulp van Sterk Werk Communicatie een crisisgame georganiseerd ter aansluiting op mijn specialisatie ‘Reputatiemanagement’. Hier is mijn interesse in crisiscommunicatie gewekt. Toen ik stage moest gaan lopen in mijn vierde jaar ben ik mij gaan oriënteren op stages binnen reputatiemanagement. Tijdens het zoeken stuitte ik op een vacature bij Sterk Werk Communicatie. Hierop heb ik gesolliciteerd en nu zit ik alweer bijna een jaar bij Sterk Werk Communicatie. Eerst als meewerkstagiaire en nu als afstudeerstagiaire.

Het werken bij Sterk Werk Communicatie is voor mij interessant, omdat dat je voor veel verschillende klanten werkt met veel verschillende vraagstukken. Hierdoor is eigenlijk elke dag anders en een uitdaging. Daarnaast heeft Sterk Werk Communicatie medewerkers met verschillende expertises in dienst en kan je altijd van iemand wel iets leren. Dat vind ik ook erg belangrijk.

Wat bij mij voor voldoening zorgt is weten dat al het werk groot of klein gewaardeerd wordt, zowel door de collega’s als door de klanten. Het maakt niet uit hoe groot de opdracht is die je doet. Er wordt gestreefd naar resultaat en het resultaat dat neergezet wordt, wordt altijd gewaardeerd en zelfs soms gevierd.

Wat is de belangrijkste communicatieles die je geleerd heb en iedereen wil meegeven?

De belangrijkste les die ik geleerd heb is dat je altijd voorbereid moet zijn op een crisis. Het ene moment ben je on top of the world en het volgende moment sta je onder aan de voedselketen omdat er iets fout is gegaan.

Waar zie jij jezelf over vijf jaar?

Waar ik mijzelf over vijf jaar zie weet ik eerlijk gezegd nog niet. Ik doe het rustig aan. Wel weet ik dat ik mijn enthousiasme en doorzettingsvermogen wil inzetten om het beste resultaat te behalen voor mijn werkgever en mijzelf.

Kan je iets leuks vertellen over jezelf buiten het werk om?

Naast het schrijven van mijn scriptie voor Sterk Werk Communicatie ben ik momenteel aan het afstuderen aan de Hogeschool van Amsterdam en teamleidster bij de Dirk van den Broek. In mijn vrije tijd rijd ik graag paard en als corona voorbij is hoop ik weer te gaan starten met wedstrijden.

 

Ook onderdeel uitmaken van ons team?

Bekijk onze vacatures!

Maandoverzicht maart 2021

Maandoverzicht maart 2021

De verkiezingen, het Oprah-interview en de blamage van Bilal Wahib. De maand maart hing aan elkaar van crisissituaties. Wij hebben de meest opvallende momenten kort voor jullie samengevat. De maand maart in de spraakmakendste nieuwsberichten.

8 MAART - RACISME BINNEN HET BRITS KONINGSHUIS

Het was het gesprek van de week: het Oprah-interview met prins Harry en Meghan Markle waarin Meghan vertelde hoe zij het slachtoffer was van pestgedrag en over de suïcidale gedachten die ze had. Ook benoemde ze de huidskleur van haar zoontje Archie. Dit zou een discussiepunt zijn binnen de koninklijke familie. Volgens Meghan zou Archie daardoor geen koninklijke titel hebben.

Ook beweerde Meghan dat ze het zwijgen werd opgelegd. Al met al een zeer interessant interview waar we een inkijkje kregen in het leven van de koninklijke familie dat zich achter de schermen afspeelt.

De koninklijke familie reageerde met een statement op sociale media. Ze gaven aan dat ze de racistische aantijgingen serieus nemen, maar dat over de interpretatie verschillende meningen gelden. Later die week liet prins William zich uit in de media dat racisme niet iets is wat hij herkent in de familie.

10 MAART - BOKSER OPGEPAKT WEGENS CRYPTOFOONS

Zwaargewichtvechter Jamal Ben Saddik is afgelopen maand door de Belgische politie aangehouden in ‘operatie Sky’. Zijn advocaat Colvenaer bevestigt dat dit kwam vanwege de verkoop van cryptofonen. De politie heeft sinds vorige maand mee kunnen lezen met honderden miljoenen versleutelde berichten. Colvenaer geeft aan dat Sky al jaren sponsor is van Ben Saddik en dat de aanhouding daar waarschijnlijk op gebaseerd is. In de operatie zijn meer dan 120 mensen uit België en Nederland opgepakt. De advocaat van Saddik heeft direct hoger beroep aangetekend. Daar wordt over twee weken naar gekeken door het Hof van Beroep in Antwerpen. Voorlopig blijft Ben Saddik nog zeker een maand vastzitten.

11 MAART - VACCINATIES IN PROBLEMEN

Deze maand stopte Nederland ook met het vaccineren van het AstraZeneca-vaccin. Dit uit voorzorg nadat er in verschillende landen meldingen werden gemaakt van trombose na de prik. In Nederland was dit nog niet het geval maar het ministerie van Volksgezondheid besloot nader onderzoek te verrichten. Vanwege de stop werden 43.000 prikken uitgesteld. Minister van volksgezondheid Hugo de Jonge gaf aan dat er geen enkel risico mag bestaan over het vaccin en daarom een stop de beste optie was. Inmiddels is uit het onderzoek gebleken dat de trombose in combinatie met een tekort aan bloedplaatjes, een bijwerking kan zijn maar dat dit niet vastgesteld kan worden. De kans op deze bijwerking is extreem klein. De vaccinaties met AstraZeneca werden vervolgens weer hervat. De Jonge voegde hieraan toe dat als iemand nu besluit het vaccin niet te nemen wegens twijfel, je achteraan in de rij komt.

12 MAART - THIERRY BAUDET LOOPT WEG NA ROAST MARTIJN KONING

Tijdens de campagnetijd schoven verschillende lijsstrekkers aan bij het programma Jinek om daar eens flink aan de tand gevoeld te worden. Zo ook FVD-lijsttrekker Thierry Baudet. Tegen het eind van het programma sloot cabaretier Martijn Koning af. Het doel was op satirische wijze wat te zeggen over Baudet, maar Koning gebruikte zeer vergaande woorden. Zo benoemde hij het vermeend racisme en de relatie en afkomst van Baudet en zijn partner. Baudet besloot voortijdig het programma te verlaten.

RTL verklaart dat ze meerdere malen gevraagd hebben naar de tekst van Koning die avond. Hij wilde die niet delen en RTL had dan ook, naar eigen zeggen, moeten besluiten het optreden te schrappen. Na de uitzending heeft Jinek zelf nog contact gezocht met Baudet om excuses te maken. Koning zelf reageerde op Instagram. Hij gaf aan nooit inzicht te geven in zijn teksten en volledig vrij te willen zijn in wat hij zegt. Uiteindelijk pakte het voor  de FVD-lijsttrekker toch positief uit, zoals je in deze blog kunt lezen.

16 MAART - MENSEN ONTERECHT IN DE GEZICHTSDATABANK

Onterecht bestempeld worden als verdachte is één, maar dan ook nog in de gezichtendatabase van de politie blijven staan, gaat een brug te ver. Toch geeft de politie aan dat dit mogelijk het geval is voor tienduizenden mensen. Het systeem CATCH wordt sinds eind 2016 gebruikt om verdachten op te sporen die op beeld een strafbaar feit plegen zoals bijvoorbeeld een pinpas stelen.

In 2019 gaf minister van justitie en veiligheid Ferd Grapperhaus al aan dat het opschonen van deze gezichtendatabase niet vlekkeloos verliep. Het is echter onduidelijk om te zeggen hoeveel mensen er daadwerkelijk onterecht in het systeem staan. Uit onderzoek van NU.nl blijkt dat er sinds 2010 16.200 verwijderverzoeken zijn behandeld terwijl er in diezelfde periode ruim 71.000 mensen zijn vrijgesproken. Het wil overigens niet zeggen dat de overige gevallen onterecht in de database staan. Het verwijderen van deze gevallen kan namelijk langer duren door bijvoorbeeld een hoger beroep. Inmiddels erkent de politie dat er grote twijfels zijn en verklaart het ministerie van Justitie dat de problemen zijn gemeld aan de Tweede Kamer.

23 MAART - ABOUTALEB IN OPSPRAAK WEGENS AVONDKLOKOPMERKING

Aan het begin van deze maand werd aangekondigd dat er vanaf april waarschijnlijk versoepelingen zouden plaatsvinden in de coronamaatregelen. Helaas werd aan het eind van de maand duidelijk dat de cijfers hiervoor nog niet toereikend zijn en er dus niet versoepeld kon worden. De enige kleine versoepeling is het later ingaan van de avondklok van 21:00 naar 22:00. Dit vanwege de zomertijd die ingaat deze maand. Handhaving zou daarom moeilijker zijn en dus besloot het kabinet in die wens mee te gaan.

De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb gaf aan dat de avondklok voor mensen die de ramadan volgen lastig extra is. Zij hebben namelijk behoefte om na het vasten familie te bezoeken. Deze opmerking werd Aboutaleb niet in dank afgenomen. Inmiddels heeft hij aangegeven dat de opmerking niet zo bedoeld was en hij het eerder terloops aangaf.

Door de keuze om de avondklok te verlaten, kon Mark Rutte op kritiek rekenen. Eerder gaf hij namelijk aan dat de avondklok zijn effectiviteit zou verliezen als deze na 21:00 in zou gaan. Zijn verklaring hiervoor is dat de avondklok inderdaad minder effectief zal zijn maar dat de handhaving, door de zomertijd, anders te lastig wordt.

24 MAART - ZANGER VRAAGT OM NAAKTBEELDEN OP INSTAGRAM

“Als je je broek omlaag doet krijg je zeventien doezoe man”. Een misplaatste grap van acteur en zanger Bilal Wahib die hij maakte tegen een minderjarige jongen in een livestream op Instagram. Samen met acteur Oussama Ahammoud, bekend van Mocro-maffia, deed hij een livesessie via Instagram. Een fan deed mee in de livestream en op een gegeven moment vroeg Wahib de jongen zijn geslachtsdeel te laten zien in beeld voor zeventienduizend euro. De jongen, die nog niet eens een bankrekening had, twijfelde en deed het uiteindelijk toch.

Op Twitter barstte de kritiek los en later werd Wahib opgepakt op verdenking van het maken en verspreiden van kinderporno. De acteur werd verhoord en later weer op vrije voeten gesteld maar blijft nog wel verdachte in de zaak.

Veel zakenpartners waaronder Topnotch gaven aan de werkzaamheden met Wahib per direct neer te leggen en een aantal radiozenders besloten de muziek niet meer te draaien. Instagram maakte daarnaast bekend dat Wahib en Ahammoud levenslang niet meer welkom zijn op het platform en dat ze niet in beroep kunnen tegen de uitspraak. Ook zou Wahib dit jaar een Edison-award winnen voor beste nieuwkomer, maar de organisatie maakt bekend dat ze daar nu een streep door gezet hebben.

24 MAART - SCHEEPVAART IN GEVAAR DOOR SCHIP IN HET SUEZKANAAL

Ook kwam deze maand containerschip Ever Given vast te zitten in het Suezkanaal. Hierdoor liep de scheepvaart flinke vertraging om doordat tientallen schepen geen doorgang vonden in het kanaal. De blokkade heeft grote invloed op de wereldhandel aangezien 10% van de scheepvaart via dit kanaal gaat. Verschillende bedrijven uit onder andere Nederland reisde naar Egypte om te proberen het schip los te krijgen. Enkele rederijen kozen het zekere voor het onzekere te nemen en hun schepen rondom Afrika te laten varen. Inmiddels is het schip losgekomen. Boskalis geeft aan dat dit is gelukt door ruim dertig duizend kubieke meter zand te baggeren. De scheepvaart werd later die week weer hervat. 

28 MAART - JOURNALISTEN MISHANDELD IN KRIMPEN EN URK

De Mieraskerk en Sionkerk gaven aan toch samenkomsten te organiseren die massaal bezocht worden ondanks de coronapandemie. Hier kwamen een aantal journalisten op af en daar waren een aantal kerkgangers in Urk en Krimpen duidelijk niet van gediend. Powned-journalist Mark Baanders deed een poging hen te interviewen maar werd daarbij gehinderd door een automobilist die hem probeerde om te rijden. Baanders gaf direct aan aangifte te gaan doen. In Krimpen werd verslaggever Jacco van Giesen van achter geslagen en geschopt. Ook hij heeft aangegeven aangifte te doen.

Vanuit de samenleving kwamen veel ontzette reacties. Een aantal dagen later ging er ook een vuurwerkbom af bij de kerk. Daarbij vielen geen gewonden. Vermoedelijk was het een reactie op het geweld tegen de journalisten.

1 april: de do’s en dont’s voor de contentkalender

1 april: de do’s en dont’s voor de contentkalender

Over het ontstaan van 1 april bestaan verschillende theorieën, maar één ding is zeker: al eeuwen staat deze dag in het teken van elkaar voor de gek houden. In de loop der jaren zijn er tal van goede – en minder goede – grappen uitgehaald. De één succesvoller dan de ander. Echter is het een toenemende trend dat organisaties juist niet op deze dag willen inhaken en media terughoudend zijn om zo nepnieuws te voorkomen. Is het eigenlijk wel effectief om als organisatie in te haken op deze dag? Wij delen graag onze analyse.

Humor is in trek

Humor is een belangrijke component in de wereld van content en PR. De analisten van Nielsen deden in 2013 een onderzoek naar de werking van humor in advertenties. Uit het onderzoek bleek dat een meerderheid (54%) van de consumenten zich hiertoe voelt aangetrokken.  Onderzoeker Madelijn Strick bevestigde de werking van humor in advertenties al in 2009. Zo blijkt dat humor een negatief beeld over organisaties kan wegnemen. Door grappige content houd je een positief beeld over van een organisatie en ben je eerder bereid bij hen te consumeren. Humor speelt in op onbewuste emoties van het menselijk brein, waardoor men een positieve gedachte koppelt aan het merk. Inspelen op emoties zorgt ervoor dat mensen fan van je merk worden. Wil Michels onderschrijft dit in zijn boek Fanstrategie (2020). Met humor creëer je een relatie met de doelgroep die zich in deze humor herkent. Het is dus zeker de moeite waard om als organisatie humor te verwerken in content en zo (potentiële) klanten aan je te binden.

Is humor altijd effectief?

Humor blijft echter wel een kwestie van smaak. Humor kan amuseren, maar ook beledigen. Sommige organisaties hebben in het verleden de negatieve gevolgen ondervonden van het gebruiken van humor in content. Een mooi voorbeeld is de verlate 1 aprilgrap van ‘The Next Crowd’. Dit Nederlandse marketingbedrijf zou een pitch hebben gewonnen voor de Amerikaanse overheid om een wervingssite op te richten. Via deze site zou de Amerikaanse overheid snel en effectief medewerkers kunnen werven voor de bouw van de omstreden grensmuur van Donald Trump tussen de grens van de Verenigde Staten en Mexico. Het nieuws werd kenbaar gemaakt op 2 april en massaal opgepikt door de nationale en internationale media. Via social media stroomden de negatieve en verontwaardigde reacties binnen op het ‘persbericht’ van ‘The Next Crowd’ en medewerkers werden zelfs bedreigd. Het bedrijf was genoodzaakt om binnen 24 uur te melden dat het hier ging om een verlate 1 aprilgrap. De insteek was om juist een anti-Trump boodschap te communiceren en te benadrukken dat ‘The Next Crowd’ niet achter de bouw van de muur stond. Gevolg van dit alles was dat ‘The Next Crowd’ op een zwarte lijst terecht kwam bij journalisten. De nieuwsmedia zijn sowieso wat terughoudender geworden als het gaat om 1 aprilgrappen. Dit om het verspreiden van nepnieuws en desinformatie te voorkomen. Zo laat het Belgische VRT-nieuws sinds 2019 de 1 aprilgrap na jarenlange traditie achterwege. In een online wereld waar bijvoorbeeld acht op de tien jongeren misleidende informatie niet kan onderscheiden van juiste informatie, zou je je dus kunnen voorstellen dat het voor sommigen niet meer aantrekkelijk is om mee te doen aan 1 april.

Lessons to learn

De lessen uit de case van ‘The Next Crowd’ zijn snel te trekken. Indien je een grap wilt uithalen, doe dit dan voordat 1 april nadert of op de dag zelf. Na 1 april gaan we verder tot de orde van de dag en zit zeker niemand meer op een flauwe grap te wachten. Tevens is het belangrijk om bij het bedenken van een grap weg te blijven van controversiële en beladen thema’s, zoals racisme, seksisme en politiek. Dit zal (ook al is het niet zo bedoeld) ook negatieve reacties oproepen.

Zijn er ook goede voorbeelden?

Ja, die zijn er zeker. Jaarlijks amuseren we ons met ludieke content en PR-acties op 1 april. Zo ging de ‘Dogkini’ (een bikini voor de hond) van Hunkemöller viraal en nam Domino’s dit jaar een statement in om na kritiek (hoort ananas wel of niet op een pizza) van topchefs, politici en beroemdheden afscheid te nemen van de pizza ananas.

Ook de campagne van snoepketen Jamin mag niet ontbreken. Na lang overwegen besloot Jamin om over te gaan in Japlus. De min in de naam zou negatief worden ervaren door consumenten.  De website en socials werden zelfs aangepast en zo leek de 1 aprilgrap een echte koerswijziging. Tot slot werd in Mexico het neuskapje geïntroduceerd. Want zeg nou zelf: tijdens het eten draag je geen mondkapje. Is het dan nog wel veilig in coronatijd? ‘Onderzoekers’ in Mexico namen geen risico, en introduceerde het neuskapje. Juist in deze coronacrisis is het goed om als organisatie op 1 april in te haken. Humor geeft verlichting en dient als medicijn in deze gekke tijden.

At last but not least

Inspelen op 1 april is een geweldige kans voor je organisatie om met humoristische content viral te gaan en ook daadwerkelijk top-of-mind te komen bij consumenten. De grap moet dan natuurlijk wel als een verrassing komen en verwerk er een voor jouw organisatie relevante boodschap in. Pas je communicatie aan om je grap goed over te laten komen, ofwel speel goed in op welke toon bij de grap past. Speel in op actualiteit. Zorg dat je publiek de boodschap in de grap herkent en zich er mee identificeert. Monitor ook zeker hoe de grap landt bij de doelgroep en stuur bij waar nodig. Sta ook open voor humor van anderen en blijf altijd relativeren, want het is en blijft maar een grap. Voor dit jaar zijn deze tips misschien mosterd na de maaltijd, maar voor volgend jaar zeker nuttig om toe te passen in je contentkalender en PR.

Lees hier meer over contentmarketing en PR.

Joey Brink

Consultant, Sterk Werk Communicatie

Verkiezingen 2021: hoe communicatie van invloed is op de verkiezingen

Verkiezingen 2021: hoe communicatie van invloed is op de verkiezingen

Winst voor de VVD en D66, flinke verliezen voor de linkse partijen en de opkomst van enkele nieuwelingen: de Tweede Kamerverkiezingen in coronatijd hadden genoeg in petto. Wat viel op in verkiezingstijd en wat kunnen we hier communicatief van leren? We zetten enkele bevindingen op een rijtje:

Rutte: crisismanager blijft aan het roer

Met een winst van twee zetels groeide de VVD en is Mark Rutte de beoogde premier in het nieuw te vormen kabinet. Ongetwijfeld heeft de coronacrisis hier aan bijgedragen en is er waardering van de kiezers voor de rol van Rutte als crisismanager. Bijna wekelijks was Rutte te zien in persconferenties waar ruim drie miljoen mensen naar keken. Deze zichtbaarheid schept dan ook vertrouwen tijdens een crisis, iets waar mensen op dat moment behoefte aan hebben. Wat Rutte ook sterk maakt, is zijn benaderbaarheid. Hij is overduidelijk ook maar een mens en past zich gemakkelijk aan de doelgroep aan. Zo praatte hij bij Qmusic mee over de relatie tussen André Hazes en Monique Westenberg terwijl hij een week eerder het land op serieuze wijze toesprak over de verlenging van de coronamaatregelen. Ook zien we regelmatig beelden van een fietsende minister-president in sneakers en een hoodie. We kunnen  stellen dat de coronacrisis en de extra zichtbaarheid die dat met zich meebracht mede ervoor heeft gezorgd dat Rutte zijn vierde termijn in het Torentje tegemoet gaat.

Het CDA: van het Wopke-effect tot vijftien zetels

Wopke Hoekstra werd lijsttrekker, nadat Hugo de Jonge zich terugtrok door zijn drukke coronawerkzaamheden als minister van Volksgezondheid. Wopke Hoekstra werd gezien als ideale kandidaat om CDA de grootste te maken. De realiteit werd anders. Tijdens debatten kwam hij communicatief niet uit de verf toen hem kritisch werd gevraagd naar de WW-bezuiniging. Tot overmaat van ramp blunderde Hoekstra door een rondje te schaatsen met Sven Kramer en zo de coronaregels te overtreden. Voor de geloofwaardigheid van Hoekstra maakte hij met name tijdens zijn schaatsrondje geen goede beurt. De campagne kwam mede door deze aspecten in een negatieve spiraal terecht en kon het tij niet keren: het CDA leverde vier zetels in.

Emotie in de verkiezingsstrijd

Emotie wordt vaak gezien als een zwakte, maar deze verkiezingen hebben laten zien dat dat helemaal niet zo hoeft te zijn. Bijvoorbeeld bij Thierry Baudet. Hij schoof aan bij Jinek waar hij aan de tand werd gevoeld. De grappen van cabaretier Martijn Koning over de relatie en afkomst van Baudet en zijn partner vielen echter volledig verkeerd. Baudet hield de eer aan zichzelf en verliet het programma vroegtijdig. Na deze uitzending kregen een hoop mensen meer sympathie voor Baudet. Deskundigen beweren zelfs dat Baudet hier minstens twee zetels door zou hebben gewonnen.  Bij wie de emotie –  en dan met name zelfspot – ook een positieve werking had was Farid Azarkan. Arjen Lubach bekritiseerde in zijn programma de keuze van Farid Azarkan om niet bij Nieuwsuur aan te schuiven. Lubach schreef hier een rap over. Azarkan reageerde uiterst sportief door zichzelf te verdedigen met een eigen rap. Wie zich ook van een emotionele kant liet zien, was Sigrid Kaag. Kaag deed dit in een debat met Wilders die haar een verrader noemde na het dragen van een sluier in Iran. Zij was hier zichtbaar door aangedaan en verdedigde zich dan ook fel en emotioneel. Toch levert het wel iets op, Kaag en Baudet hebben veel zetels gewonnen deze verkiezingen. Iets wat zij hoogstwaarschijnlijk ook te danken hebben aan het tonen van hun emoties.

Uiterlijk doet er toe in de politiek

Uiterlijk en kleding doen er toe in de politiek. Met kleding kan een imago worden gecreëerd.  rondom een politicus. Tijdens deze verkiezingen viel op dat tijdens de debatten zowel Lillian Marijnissen, Sigrid Kaag, Esther Ouwehand en Liane den Haan koningsblauw droegen.  De kleur blauw geeft onbewust een beeld van betrouwbaarheid. Betrouwbaarheid is iets wat politici willen en moeten uitstralen. Ook werd in het verleden bij Mark Rutte zijn bril vervangen, een moedervlek op zijn wang verwijderd en werd hij gehesen in dure maatpakken. Hij werd toen verkozen tot minister-president en was tevens één van best geklede politici van dat jaar. Politiek strategen kennen het belang van uiterlijk. Er zijn voldoende kiezers die afgaan op het uiterlijk van een politicus. Maar met kleding kunnen politici ook een statement maken. Zo droeg Esther Ouwehand van de Partij van de Dieren ooit eens tijdens Prinsjesdag een jurk met 1200 kruisjes. Het aantal kruisjes stonden voor 1200 dieren die per minuut werden geslacht in Nederland. Ook over het dragen van stropdassen wordt nagedacht. Zo dragen veel politici een rode stropdas om zo de aandacht op te eisen. Mark Rutte kiest vaak voor een blauwe stropdas om zo vriendelijk en toegankelijk over te komen. Bij het brengen van slecht nieuws, zoals nieuwe coronamaatregelen, wordt vaak gekozen voor een zwarte of grijze stropdas. Kleding is dus een communicatiestrategie om mensen non-verbaal te beïnvloeden om op een bepaalde manier te denken over een politicus.

Nieuwkomers in de Kamer

Deze verkiezingen kenden ook nieuwkomers. JA21, Volt, de BoerenBurgerBeweging en BIJ1 wisten allen één of meerdere zetels te bemachtigen. Opvallend, want deze nieuwkomers hadden in vergelijking met de grotere partijen veel minder media-aandacht in de aanloop naar de verkiezingen. Wat was het geheim van de nieuwkomers? JA21 is een afsplitsing van Forum voor Democratie. Alle heibel binnen die partij en het vertrek van prominente politici als Joost Eerdmans en Annabel Nanninga, zorgde direct al voor publiciteit toen deze politici JA21 oprichtte. Volt was daarentegen geen onbekende naam in het politieke spectrum. Tijdens de Europese verkiezingen in 2019 voerden zij al actief campagne en wisten zij bijna twee procent van de stemmen te bemachtigen. Naast dat beide partijen leden en donaties wisten te bemachtigen, ging het ook om het verhaal van deze partijen. JA21 geeft aan met een eigen en genuanceerd geluid op rechts te komen. Bij Volt is dit een verhaal dat zich richt op een progressief electoraat met internationale opvattingen. Zo strijdt BIJ1 voor gelijkwaardigheid en is de BoerenBurgerBeweging de partij voor de boer en het platteland. Al deze partijen hebben dus een duidelijke positionering waarmee zij een specifieke groep kiezers aanspreken. Misschien niet de massa, maar wel heel gericht een bepaalde groep. Wat vervolgens ook een keuze is in hun communicatiemix. Daar zitten waar de doelgroep zit. Wat ook geholpen heeft, is dat enkele bekende Nederlanders zich publiekelijk uitspraken en zo een soort ambassadeur werden. Het leverde aandacht op die ze zelf niet zo snel in de mainstream media kregen. Peter R. de Vries meldde via Twitter op Volt te stemmen en documentairemaker Sunny Bergman gaf openlijk haar steun aan BIJ1.

De balans van een jaar thuiswerken

De balans van een jaar thuiswerken

Vandaag één jaar geleden maakte een groot deel van Nederland kennis met het fenomeen ‘thuiswerken’. Door Covid-19 werden organisaties genoodzaakt hun medewerkers thuis hun werk te laten doen. Nu een jaar later is dit voor veel organisaties nog steeds de realiteit. Zo ook voor de medewerkers van Sterk Werk Communicatie. Om de thuiswerkers in het zonnetje te zetten is de ‘Dag van de Thuiswerker’ in het leven geroepen. Deze dag willen wij niet onopgemerkt aan ons voorbij laten gaan. In deze blog blikken wij met onze medewerkers terug op één jaar thuis werken.

Hoe hebben wij het thuiswerken ervaren?

Ook al was het niet helemaal nieuw voor de meesten, de frequentie van het thuiswerken was natuurlijk een grote verandering. Senior consultant Jos van der Pluijm heeft het zich snel eigen gemaakt. “Het belangrijkste blijft dat wij ons werk doen, dat goed doen, op tijd leveren en bereikbaar zijn. Hoe je dat invult, is je eigen verantwoordelijkheid. Zo ervaarde ik het al voor dit thuiswerkjaar, maar nu nog meer. Heel fijn. Er is ruimte voor een boodschap, een wandeling, even aandacht voor je kinderen. Ik geloof echt dat tijd- en plaatsonafhankelijk werken de toekomst heeft.” Naast dat het thuiswerken als verademing werd ervaren, had het ook zo haar uitdagingen. ‘’We hebben precies op tijd de juiste keuzes gemaakt door in januari 2020 een grote digitale technologische ontwikkeling door te maken. Dat heeft ervoor gezorgd dat we ons in no-time aanpasten aan de veranderende situatie’’, aldus Dick van Gooswilligen, directeur crisiscommunicatie & mediatrainingen. Over het algemeen bevalt het thuiswerken dus goed. Minder reistijd, meer effectieve werktijd, in je eigen vertrouwde omgeving werken. Het digitaal werken is inmiddels volledig geaccepteerd en bewezen.

Elk voordeel heeft zijn nadeel

Maar natuurlijk zijn er ook kanttekeningen. Een groot voetballer zei ooit: ‘Elk voordeel heeft zijn nadeel’. Zo ligt overwerken op de loer. De grens tussen thuis zijn en op je werk zijn is er plotseling niet meer. Het missen van sociaal contact met collega’s op de werkvloer wordt echter als grootste nadeel ervaren. Om toch verbinding en betrokkenheid te houden, beginnen we elke dag met een kort overleg, een soort van dagstart, organiseren we digitale borrels, kennissessies en als het even kan een coronaproof evenement zoals een stadswandeling in duo’s. En zoeken we elkaar af en toe ook op voor een digitale social talk.

De uitdagingen waar wij voor stonden

De nieuwe situatie bezorgde ons ook de nodige uitdagingen. Zo noemt onze managing director Evi van den Oever het omzetten van fysieke trainingen en persbijeenkomsten naar digitale varianten een interessante ontwikkeling. ‘’Dat was even spannend en zoeken, maar we hebben hierdoor ook nieuwe manieren van werken ontdekt en succesvol in de praktijk gebracht. Mijn verwachting is dat hybride events echt ‘here to stay’ zijn.”

Nagenoeg alles digitaal doen vraagt ook een andere inspanning. Zo ervaart ook onze consultant Kenny de Vilder tijdens zijn online interviews: ‘’Doordat de camera altijd aan staat, kan je tijdens interviews ook niet even rustig je aantekeningen doornemen. Telefonisch doe je dat sneller, ben je niet in beeld. Het vraagt om een andere voorbereiding en is even schakelen.”

Hoe zien wij de toekomst voor ons?

Wij zijn eensgezind over de toekomst. De verwachting is dat het een combinatie van thuis en op kantoor werken wordt. Het kantoor dan vooral als plek voor ontmoetingen en brainstormsessies. Medewerkers zullen twee tot hooguit drie dagen op kantoor zijn en de andere dagen vanuit huis werken, zo verwachten de meeste collega’s. ‘’Werkgevers hebben gezien dat het meer dan mogelijk is om medewerkers vanaf huis te laten werken. Ik denk niet dat het weer normaal wordt om elke dag op kantoor te zijn”, aldus onze consultant Marije van Kwawegen. Afstudeerstagiaire Maaike Gijzenberg vult aan: ‘’Er zitten namelijk voordelen aan beiden. Een mix zou ideaal zijn. Als het kan, zullen de uitjes met elkaar wel weer fysiek plaatsvinden. Dat voegt toch wel echt wat toe.”

Waar zijn wij trots op?

Dat deze tijd als hectisch is ervaren is mag zeker zijn, maar bovenal zijn wij trots. Trots op hoe snel wij operationeel waren en vanaf de eerste thuiswerkdag met alle apparatuur en technologie gewoon het werk door konden laten gaan. Maar ook trots op hoe dat gefaciliteerd werd en nog steeds gebeurt. We hebben de knop omgezet en er het beste van gemaakt, ook al was dat niet altijd zo eenvoudig. ‘’Ik vind het knap hoe onze organisatie binnen no-time is omgeschakeld en dat we evengoed optimale prestaties leveren voor onze klanten’’, aldus onze consultant Joey Brink. Stagiaire Maaike van Liempd vult aan: ‘’ Iedereen weet elkaar snel te vinden en er is ook ruimte voor ontspanning met elkaar, zoals met de digitale borrel. Dan zie je elkaar toch even op een andere manier dan in werkvorm.”

Lees hier meer over onze online en hybride dienstverlening: trainingen, digitale persconferenties en online podcasts.

Ook onderdeel uitmaken van ons team?

Bekijk onze vacatures!