Selecteer een pagina
Interviews afnemen: handige tips en tricks voor communicatieprofessionals

Interviews afnemen: handige tips en tricks voor communicatieprofessionals

Het houden van een interview is voor communicatieprofessionals dé manier om input op te halen wanneer je content maakt over complexe onderwerpen. Toch is interviewen niet zomaar iets wat je ‘even’ doet: het is een vak apart. In dit blog onmisbare interviewtips waarmee je direct aan de slag kan.

Interviews zijn er in allerlei vormen. Journalistieke varianten, voor radio, tv, magazines. Ook het sollicitatiegesprek is een voorbeeld (job interview zegt waarschijnlijk genoeg). Denk ook aan het verhoor van een verdachte door de politie. De interviews waar ik het over wil hebben, zijn bedoeld om meer informatie te krijgen van een expert op een bepaald vakgebied. Die input gebruik je vervolgens voor een whitepaper, artikel, blog, persbericht, etc. als onderdeel van een succesvolle(re) communicatiecampagne.

Bezint eer ge begint

De kracht van een goed interview ligt wat mij betreft voor een groot deel in de voorbereiding. Dat begint bij een goede briefing. Was die helder en volledig? Zo niet, schroom dan niet om je opdrachtgever om meer informatie te vragen. Doe je dat niet en kom je er achteraf achter dat je meer of andere zaken had moeten vragen tijdens het interview, dan is dat op zijn minst niet zo handig. Je krijgt meestal maar één kans om iemand te spreken, maak daar dus optimaal gebruik van!

Het heeft daarnaast weinig zin om een interview af te nemen als je jezelf niet hebt verdiept in de geïnterviewde. Wie is dat precies? Heeft hij/zij in het verleden al wat geschreven of verteld over het onderwerp waar je voor belt? Ik merk vaak dat als je wat meer weet van je gesprekspartner, dit erg gewaardeerd wordt. ‘Goh wat leuk dat je mijn artikel gelezen hebt’; het kan zomaar een manier zijn om het ijs te breken en zorgt ervoor dat je een leuk gesprek krijgt. Google dus even wat iemand voor carrière heeft gehad, welke artikelen of interviews er in het verleden zijn gepubliceerd, etc.

Verdiep je ook goed in het thema. Gaat het over een ingewikkelde machine, dan is het wel handig als je hier al enkele basiselementen van begrijpt. Interview je iemand over belastingwetgeving? Weet dan bijvoorbeeld welke veranderingen eraan komen. Je hoeft niet alles tot in detail te weten, daar is vaak het interview voor bedoeld, maar als je helemaal niks van het onderwerp af weet, kan dat tot irritatie leiden bij de geïnterviewde of gaat kostbare tijd verloren.

Gebruik LSD

Tijdens het gesprek zelf zijn er de nodige ‘trucjes’ om die input te krijgen die je nodig hebt. Voel aan het begin van het gesprek aan of je iemand met ‘u’ of ‘je’ mag aanspreken. Begin je met ‘u’, dan vraagt diegene vaak alsnog om ‘je’ te zeggen, is mijn ervaring. Stem ook af waarvoor je belt en wat het doel van het interview is. Zo voorkom je dat het gesprek daarna een heel andere richting op gaat dan je voor ogen had. Behoud als interviewer ook de regie van het gesprek. Zijpaden zijn soms best interessant en het is dan ook niet nodig om iemand direct af te kappen of te onderbreken. Maar gaat het echt een heel andere kant op dan nodig is? Grijp dan vriendelijk doch dringend in en breng het gesprek terug bij het hoofdonderwerp.

Een veel gehanteerde techniek bij interviews is de LSD-methode: Luisteren, Samenvatten, Doorvragen. Luisteren lijkt logisch, maar is dat ook zo? Iemand goed laten uitpraten is voor veel interviewers nog best lastig! Maak gebruik van korte stiltes, zou mijn advies zijn. Soms moet de geïnterviewde even nadenken hoe iets geformuleerd moet worden en dan kan het best een paar seconden even stil zijn. Geen paniek! Voorkom in elk geval dat je direct de volgende vraag stelt en zo een half antwoord mist of als onbelangrijk afdoet.

Samenvatten is altijd een goede manier om even na te gaan of je iets goed hebt begrepen. Is dat inderdaad zo, vraag dan door over iets wat je graag wil weten. Een voorbeeld kan vaak interessant zijn om kleur aan je verhaal te geven. Of vraag om een mening, altijd een goede manier om iemand ‘los’ te krijgen in het gesprek. Gebruik dus de LSD-methode, het zal je helpen om het gesprek in goede banen te leiden.

Koffiepauze als interviewtactiek

Telefonische interviews zijn meestal efficiënter dan op locatie afspreken en zeker in deze coronatijden net even handiger. Of je nu belt of op locatie een interview afneemt, zorg altijd dat je hebt getest of je opnameapparatuur werkt. Je gaat niet een uur meeschrijven of -typen tijdens een telefoongesprek: reken maar dat je dingen vergeet te noteren of meer gefocust bent op je notities dan op het gesprek zelf. De hele tijd meeschrijven doe je al helemaal niet als je tegenover iemand zit en juist een prettig gesprek wil hebben. Neem het gesprek dus op, zeg dat ook vooraf, focus tijdens het gesprek op de geïnterviewde en werk de opname later uit.

Lichaamstaal is op locatie erg belangrijk. Kijkt iemand afwezig, krijg je korte antwoorden? Dan is je gesprekspartner er waarschijnlijk niet helemaal bij. Of spiegelt iemand jouw houding, wat duidt op een goede klik? Weet welke signalen er op welke emoties duiden! Dat is een hele wetenschap op zich en gaat wat ver om in dit blog dieper op in te gaan, maar jezelf hierin verdiepen kan zeker geen kwaad. Nog een tip voor een interview op locatie: neem gerust even een koffiepauze! Dit soort interviews duren vaak wat langer en om scherp te blijven is het voor zowel interviewer als geïnterviewde fijn om even een korte pitstop in te lassen. Zo ben je daarna allebei weer extra scherp en dat komt de input ten goede.

Neem je een interview via videoverbinding vanuit huis af? Check dan ook even je kleding en de ruimte waarin je het gesprek voert. Die hoodie waarin je ook je work-outs doet kan écht niet en een vieze vaat op het aanrecht is niet de meest professionele schermachtergrond…

Kortom, genoeg tips en tricks die toe te passen zijn voorafgaand aan en tijdens een gesprek! Interviews afnemen is echt een aparte discipline en ik garandeer je dat je er beter in wordt, naarmate je dit vaker doet en je goed op het gesprek hebt voorbereid.

Wil je meer weten over hoe interviews en/of hoe deze jouw content(marketing) kunnen versterken? Neem dan vrijblijvend contact op. Nog meer weten? Het boek Onder Hollandse helden. Valkuilen en levenslessen van een vragensteller van journalist Frénk van der Linden staat bomvol interessante verhalen over het houden van interviews. Aanrader!

Kenny de Vilder

Consultant, Sterk Werk Communicatie

Maandoverzicht juni 2020

Maandoverzicht juni 2020

Na de dood van George Floyd vorige maand, ontstond een domino effect aan gebeurtenissen die alles te maken hadden met de Black Lives Matter beweging. Van het protest op de Dam tot de controverse rondom Johan Derksen. Wij selecteerden 10 opvallende crisiscommunicatie items.

CBS HEEFT DE PRIVACYWAAKHOND ACHTER ZICH AAN - 9 JUNI

De overheid wil door middel van de coronaspoedwet telefoons van burgers gaan volgen, om zo inzicht te krijgen in het aantal besmettingen en hoe deze zich verspreiden. Er volgt veelal kritiek, want hoe wordt onze privacy gewaarborgd? Nu blijkt dat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) achter de schermen hier al op grote schaal mee bezig was. Het CBS heeft namelijk samen met Vodafone vastgelegd hoeveel mensen in 2018 in Amsterdam waren voor Koningsdag en waar zij vandaan kwamen. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) bekijkt nu of hiermee de wet is overtreden. Volgens de AP moeten we niet in een surveillancemaatschappij terecht komen. Nu het RIVM soortgelijke cijfers wilt ontvangen, is dit in ieder geval iets om in het achterhoofd te houden.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/09/lang-voor-de-coronaspoedwet-volgde-het-cbs-al-telefoons-van-burgers-a4002280

 

FEMKE HALSEMA EN GEBREK AAN COMMUNICATIE - 11 JUNI

Ze stond op elke nieuwssite, was trending op Twitter en was het gesprek van elke talkshow. Femke Halsema, die de Black Lives Matter demonstratie op de Dam op 1 juni door liet gaan, kreeg kritiek vanuit alle hoeken en gaten. Hoewel achteraf is gebleken dat deze demonstratie geen brandhaard is geweest voor verdere corona besmettingen, zijn er wel een aantal andere gebreken te benoemen, zo beaamt ook Halsema. Zo waren er geen communicatiemiddelen die de demonstranten hadden moeten waarschuwen dat de Dam te vol was. De focus lag te veel op een potentiële escalatie, in plaats van te proberen de mensen op andere gedachten te brengen, waarvoor communicatie een uitstekend middel was geweest. Wellicht had een omgevingsanalyse ook geholpen bij het inschatten van het aantal mensen dat zou komen opdagen. Halsema en haar team verwachtten namelijk honderden demonstranten, maar dit werden er duizenden. Een onderzoek moet nu aantonen waarom dit verschil zo groot was.

https://www.nu.nl/binnenland/6057049/halsema-spijt-dat-communicatie-over-te-volle-dam-bij-protest-uitbleef.html

ONRUST BIJ TATA STEEL - 15 JUNI

Het is wederom onrustig bij Tata Steel. De werknemers hebben voor de derde keer een staking georganiseerd die tenminste acht uur duurde. Werknemers voeren actie tegen de dreigende reorganisatie bij het bedrijf. De eigenaren willen namelijk duizenden banen schrappen. Ook zijn de medewerkers ontevreden over het vertrek van directievoorzitter Theo Henrar. Ze vinden dat ze geen goede uitleg hebben gekregen over zijn vertrek.
Daarnaast kwam Tata Steel ook nog in het nieuws door een onderzoek van de GGD rond Beverwijk, wat aantoonde dat er meer longkanker voorkwam in de regio door ‘roken en luchtverontreiniging’. Tata Steel is verantwoordelijk voor veel fijnstof in de lucht, wat voor een hogere kans zorgt op longkanker en andere soorten kanker.

https://nos.nl/l/2337279

https://eenvandaag.avrotros.nl/item/meer-longkanker-door-roken-en-luchtverontreiniging-rond-beverwijk-blijkt-uit-ggd-onderzoek/

TRUMP GEEFT KAEPERNICK EEN TWEEDE KANS - 18 JUNI

Donald Trump vindt dat de veelbesproken footballspeler Colin Kaepernick, die knielde tijdens het volkslied als protest tegen het politiegeweld en racisme, een tweede kans verdient in de American footballcompetitie NFL. Kaepernick deed dit voor het eerst in 2016, wat internationaal voor veel navolging zorgde. Hij deed voor het laatst in de NFL mee in 2017, omdat clubs er weinig voor voelden hem nog een contract te geven. Trumps opmerking is vrij opmerkelijk, aangezien de president zich eerder fel uitsprak tegen Kaepernick en andere sporters die knielden tijdens het volkslied. Toch wil Trump hem graag weer aan het spelen zien en geeft hem wat betreft het knielen ‘graag nog een kans’. De wonderen zijn de wereld nog niet uit.

https://www.nu.nl/sport-overig/6058780/trump-draait-bij-en-vindt-dat-kaepernick-nieuwe-kans-verdient-in-nfl.html

NAAST ROOKWORSTEN NU OOK CRISIS BIJ HEMA - 19 JUNI

Nadat de HEMA overgenomen werd door schuldeisers, werd één ding duidelijk: het lot van de HEMA zal niet lang in hun handen liggen. Zowel Ahold als Blokker geven aan interesse te hebben om de HEMA over te nemen. Ook was er al een ander initiatief gestart door echte HEMA fans met ‘We Love HEMA/Hou de HEMA’ met als doel genoeg geld op te halen om de winkel over te nemen. Medewerkers, leveranciers, klanten en fans kunnen zich melden op de bijbehorende website om steun te bieden. Ze waren ook trending op Twitter, maar of dat genoeg is voor een miljoenendeal valt te betwijfelen. Duidelijk is wel dat de fans niet zomaar bij de pakken neer zitten en zich inzetten om het *worst* case scenario te vermijden. Het is dus nog even afwachten wat de toekomst voor de oer-Hollandse winkel zal zijn.  

https://www.trouw.nl/opinie/we-love-hema-het-verhaal-achter-de-hashtags~bdd013f2/

DE VOOR- EN NADELEN VAN HET THUISWERKEN VOLGENS DRIE TOPVROUWEN - 10 JUNI

Volgens drie topvrouwen van APG, ABN AMRO en Achmea, zorgt de huidige crisis voor een nieuw licht op risicomanagement. Volgens hen heeft de crisis laten zien dat de strategie klopt, maar dat de executie veel sneller en beter kan. Hoewel een crisis geen sprint is, maar een marathon, moesten veel bedrijven een sprintje trekken om het thuiswerken te organiseren. De beperkingen van het thuiswerken bleken voornamelijk bij de creativiteit te liggen. Tijdens brainstormsessies kun je te pas en te onpas ideeën roepen, met videobellen moet je één voor één elkaar uit laten spreken. Daarnaast is het thuiswerken niet voor iedereen fijn: sommige mensen wonen alleen en voelen zich eenzaam, anderen hebben kinderen waar ze gillend gek van worden. De corona crisis een grote impact gehad op ons gedrag en wij zijn dan ook erg benieuwd welke gewoontes we mee zullen nemen en welke we achterlaten.

https://managementscope.nl/magazine/artikel/1376-cut-the-crap-mentaliteit

COMMUNICATIE WINT FORS AAN WAARDERING TIJDENS CORONACRISIS - 14 JUNI

Uit onderzoek van de beroepsvereniging voor Communicatieprofessionals, Logeion en Renata Verloop, communicatieadviseur en gespecialiseerd in de overheid, blijkt dat communicatie meer gewaardeerd wordt bij de overheid tijdens de coronacrisis. Zo laten bestuur en organisatie zich meer adviseren en wordt er een veel groter beroep gedaan op de communicatie teams. De reden hiervoor? Er bestaat geen medicijn of vaccin. Wat er wel is, zijn omgevingsanalyses, communicatie en gedragsbeïnvloeding. Overheden zetten hier dan ook massaal op in. Verder zeggen communicatieteams ook aan kwaliteit te hebben gewonnen tijdens deze crisis, met name op het gebied van samenwerking en verbeterde digitale vaardigheden. Daar tegenover zien we dat de vermoeidheid toeslaat bij de communicatie teams, zoals in elke crisis onvermijdelijk gebeurt.

https://www.adformatie.nl/pr/communicatie-wint-fors-aan-waardering-tijdens-coronacrisis

MYSTERIE DOOD ZWEEDSE PREMIER EINDELIJK OPGELOST? - 10 JUNI

34 jaar geleden werd de Zweedse premier Olaf Palme na een bezoek aan de bioscoop met zijn vrouw neergeschoten. Het was nog altijd onzeker wie de dader was, maar nu is er dan toch een stukje licht aan het einde van de tunnel. Hoewel forensisch bewijs nog altijd ontbreekt (het moordwapen is nooit gevonden en de plaats delict was slecht afgezet waardoor bewijsmateriaal besmet of verloren raakte), is er op basis van getuigenverklaringen een nieuwe verdachte aangewezen: Stig Engstrom. Heugelijk nieuws voor de nabestaanden zou je denken, maar er is een klein probleempje: van Engstrom is geen motief bekend en hij pleegde zelfmoord in 2000. Vervolging is daardoor niet meer mogelijk en dus wordt het onderzoek binnenkort afgesloten. Het mysterie rondom de dood van de premier zorgde voor talloze hobbydetectives en er werden meerdere samenzweringen bedacht. 

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/10/er-is-een-overleden-verdachte-maar-de-moord-op-olof-palme-is-zeker-niet-opgelost-a4002399

DE ROL VAN NEDERLAND TIJDENS DE CORONA-UITBRAAK - 19 JUNI

Dat we niet voorbereid waren op de coronacrisis, mag duidelijk zijn. Dat we ook niet inzagen hoe groot het besmettingsgevaar was, bleek wel toen Carnaval in februari gewoon doorging. Nu we al maandenlang samenleven op 1.5 meter afstand is dat bijna niet meer voor te stellen. Kort daarna kwamen de eerste besmettingsgevallen en voor we het wisten vochten we om toiletpapier en werkten we vanuit huis. Het coronavirus bracht ons samen (weliswaar op 1.5 meter afstand), maar het verwoeste ook het leven van de ondernemers, maakte het leven van het zorgpersoneel zwaar, zorgde voor vele slachtoffers en liet ons inzien dat Nederland het virus flink onderschat heeft. NRC bracht een reconstructie uit van de corona-uitbraak van dag tot dag en welke rol Nederland had in dit proces. En voor de mensen met een wat kortere spanningsboog: deze long read is ook te beluisteren als podcast.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/19/hoe-nederland-reageerde-op-het-nieuwe-virus-uit-china-van-niks-aan-de-hand-tot-blinde-paniek-a4003075

https://open.spotify.com/episode/4QQmpZMZqBHRCRqaEG1pcM

WAAROM EEN STANDPUNT INNEMEN VOOR BLACK LIVES MATTER NIET VANZELFSPREKEND IS - 25 MEI T/M 30 JUNI

Voor merken is een standpunt innemen in de Black Lives Matter beweging makkelijker gezegd dan gedaan; je komt niet weg met simpel scoren. Een standpunt innemen heeft als doel bestaande klanten te behouden en voor een betere naamsbekendheid zorgen. Maar, zodra dit niet 100% oprecht is, hang je als merk. Je kan wel een statement op Instagram plaatsen, maar mensen kijken verder dan dat: hoe is de diversiteit binnen het bedrijf? Is er wel een goede representativiteit van de samenleving? Wordt er gedoneerd aan organisaties die zich inzetten tegen racisme? Wat heeft het merk in het verleden gedaan of juist niet? Als het statement en de antwoorden op deze vragen niet overheen komen, zullen maar weinig klanten de statements als oprecht zien en zal er ongetwijfeld kritiek komen.

Vele merken hebben hier al de gevolgen van ondervonden. Zo ging de topman van Crossfit weg omdat hij gezegd had niet rouwig te zijn om de dood van George Floyd, kreeg Volkswagen kritiek op een racistische reclame en trekken adverteerders zich terug na de uitspraken van Johan Derksen waarin hij een vergelijking trekt tussen zwarte piet en Akwasi.

Aan de andere kant zijn er ook merken die proactief reageren of hun beleid aanpassen. Zo legde Alexis Ohanian (mede-oprichter van Reddit) zijn bestuursfunctie neer, om deze te geven een Afro-Amerikaan(se) en zo te zorgen voor meer diversiteit en representativiteit binnen het bedrijf. Ook stopte L’oreal met de term ‘whitening’ van huidbleekproducten en deet.

Maandoverzicht mei 2020

Maandoverzicht mei 2020

Voor het eerst sinds maanden is dit crisisoverzicht niet overspoeld met coronanieuws. Zo hield de dood van George Floyd door politiegeweld de wereld deze maand bezig. Wij selecteerden 10 opvallende crisiscommunicatie-items.

1 MEI - CRISISBLUNDERS MINISTER VAN ENGELSHOVEN

Afgelopen maanden maakte minister van Engelshoven zichzelf niet bepaald populair onder het Nederlandse publiek. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap creëerde veel onzekerheid over de toekomst van de cultuursector na de coronacrisis en viel al snel in de slachtofferrol. De rol van crisiswoordvoerster is haar hiermee niet op het lijf geschreven. Van de gemaakte crisisblunders is echter ook veel te leren. Dit laat zien hoe belangrijk het is om als leider in plaats van slachtoffer in een crisis te staan. Zo gaf van Engelshoven aan ‘niet zo van de spierballentaal te zijn’. Hiermee kwam zij niet als sterke leider naar voren, maar als een voorzichtige en afwachtende minister, wat haar reputatie niet ten goede komt. Dit is een gemiste kans omdat je natuurlijk ook als sterke leider (met spierballen) uit de crisis kunt komen. 

https://www.adformatie.nl/interne-communicatie/wat-we-kunnen-leren-van-de-blunders-van-van-engelshoven

10 MEI - VOORBODE VAN DE DESILLUSIEFASE
Trauma-expert Berthold Gersons merkt iets geks op aan de coronaramp. Zo is de impact van het virus enorm, maar waren er lange tijd geen publieke emotionele reacties zoals woede en verdriet. Volgens hem komt de ramp na de ramp er nog aan, namelijk de desillusiefase. Eerst was er op 15 maart ‘de schok’, de dag dat alles veranderde en er een enorme behoefte was aan informatie. Vervolgens noemt hij de tweede fase ‘de honeymoonfase’. Dit is de fase waarin mensen die de ramp hebben overleefd vaak een soort opwinding voelen en een band met elkaar scheppen. Vanuit zijn ervaring weet hij dat nu het meest risicovolle moment is aangebroken, namelijk de voorbode van een desillusiefase. Zo is er momenteel steeds minder aandacht voor de slachtoffers en nabestaanden van het virus. Mensen kunnen zich eenzaam voelen en dit is een riskant kantelpunt. Wanneer de overheid te laks op dit probleem reageert, zal het vertrouwen van het publiek in de overheid verdwijnen. In deze fase worden mensen boos en gaan ze complottheorieën verzinnen en kunnen groepen tegenover elkaar komen te staan.  

https://www.volkskrant.nl/a-bff88c98

19 MEI - ONRUST BIJ CENTRIC

Al eerder kwam de directeur van Centric, Gerard Sanderink, al in het nieuws door zijn relatie met (cybercharlatan) Rian van Rijbroek. Deze maand was er een dubbele tegenslag voor het IT-bedrijf, Centric verloor zijn belangrijkste pensioen klant en rivaal Cegeka ging er vandoor met een grote opdracht bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Centric kampt nu al langere tijd met slechte publiciteit, zo gaan er geruchten dat het vertrek van een groot deel van het bestuur te wijten is aan Rian van Rijbroek. Sanderink raakte in conflict met zijn voormalige vertrouwelingen en zijn volledige uitvoerende bestuur is vorig jaar vertrokken. Door de slechte publiciteit zijn al veel belangrijke klanten vertrokken. 

https://fd.nl/economie-politiek/1345171/centric-verliest-grootste-pensioenklant.

24 MEI - SURFDRAMA SCHEVENINGEN: WEL OF NIET VERSLAG DOEN?

Op 11 mei vond het tragische ongeval in Scheveningen plaats. Vijf surfers kwamen daarbij om het leven. Omroep West maakte daar een uitvoerig verslag over, maar dat kon niet iedereen waarderen. Op de redactie werd gedebatteerd over wat de juiste keuze was, waarvan wel en waarvan geen verslag zou worden gemaakt. Zo besloot de omroep om het afscheid te laten zien. Voor velen bood dit troost, anderen waren boos en vonden juist dat de surfers privacy verdienden. Met ongevallen als deze moet je nauwkeurig te werk gaan en alle mogelijke gevolgen van tevoren bespreken. Had deze ophef voorkomen kunnen worden? Wellicht. Maar de emoties van een mens zijn net zo veranderlijk als de zee en dus is helaas niet alles van vooraf te bedenken. 

https://www.omroepwest.nl/nieuws/amp/4049574/Van-de-hoofdredactie-Surfdrama-Scheveningen-maakt-veel-los

24 MEI - COMMUNICATIE KNVB SCHIET ALLE KANTEN OP

Er is veel onbegrip en woede over de communicatie van de KNVB. Dit ging met name over de hele besluitvorming rondom de degradatie en promotie in het betaalde voetbal en over het wel of niet hervatten van de competitie. Daarnaast waren er een aantal rechtszaken, was de procesinformatie gebrekkig, en zo kunnen we een heel stadion vullen. Kortom, het was een zooitje. ‘Een poppenkast’ als je het aan De Graafschap vraagt. De communicatie van de KNVB is verwarrend en volgens FC Utrecht was er een gebrek aan transparantie.

https://www.ad.nl/nederlands-voetbal/alle-reacties-op-een-rijtje-vooral-onbegrip-en-woede-over-communicatie-van-knvb~ad30c04f5/

7 MEI - MACHTSSTRIJD DENK

Na het eerdere schandaal met Kuzu zijn er binnen de politieke partij DENK weer problemen. Deze keer niet om stiekeme avontuurtjes op de werkvloer, maar rondom fractievoorzitter Farid Azarkan. Het bestuur van DENK heeft hem namelijk uit de partij gezet. Dit omdat hij volgens partijvoorzitter Selçuk Öztürk de partij op onredelijke wijze benadeelt. Zo zouden er meerdere klachten van leden zijn binnengekomen en zou hij zijn financiële verplichtingen niet nakomen. Al meerdere maanden verkeert DENK in een machtsstrijd tussen de oprichters Kuzu en Öztürk, inmiddels zijn de scheuren in de partij goed merkbaar. Kuzu beschuldigde Öztürk dat hij het nieuws heeft gelekt van de affaire, nadat hij en Azarkan kritiek op hem leverden over het functioneren in de partij. 

https://www.nu.nl/politiek/6049397/denk-bestuur-zet-fractievoorzitter-azarkan-uit-partij.html

11 MEI - DISCRIMINATIE BIJ DE BELASTINGDIENST 

Na onderzoek van RTL Nieuws en Trouw geeft de Belastingdienst toe dat er sprake was van etnisch profileren. Jarenlang heeft de dienst zich schuldig gemaakt aan etnisch profileren bij de controle van aangiften voor de inkomstenbelasting. Zo zijn er volgens het onderzoek ruim 11.000 mensen met een dubbele nationaliteit aan een extra controle onderworpen. De kwestie ligt nog eens extra gevoelig omdat er momenteel nog een onderzoek loopt van de Autoriteit Persoonsgegevens naar het gebruik van dubbele nationaliteit bij de dienst Toeslagen van de fiscus. Het discriminatienieuws kon rekenen op veel kritiek vanuit de kamer en het Nederlandse publiek. 

http://www.telegraaf.nl/nieuws/1448514474/belastingdienst-erkent-toch-sprake-van-etnisch-profileren

21 MEI - WAT ZEI JE? CRISIS?

Een op de drie bedrijven was niet voorbereid om te communiceren over een crisis, zo blijkt uit een enquête van Bepublic Group. 36% van de ondervraagde ondernemers had geen crisiscommunicatieplan klaarliggen. Een groot deel van de organisaties die dat wel had, miste delen of had het plan al een tijd niet meer geüpdatet. Maar er is meer. Zo blijkt er namelijk ook nog ruimte voor het verbeteren van interne communicatie. Je wilt namelijk als werknemer niet op Instagram lezen dat je geen werk meer hebt. Dat is dan wel weer een klein voordeel aan de coronacrisis: de gebreken van een onderneming komen aan het licht en tonen maar weer dat goede voorbereiding nog altijd essentieel is. 

https://trends.knack.be/economie/bedrijven/een-op-drie-bedrijven-niet-voorbereid-om-te-communiceren-over-crisis/article-normal-1601211.html

24 MEI - LUUK DE JONG SCHIET MIS MET GROEPSFOTO

In Spanje ontstond veel ophef na een groepsfoto die op kwam duiken. Op de foto staan een aantal spelers van Sevilla FC, waaronder Luuk de Jong, die een flinke overtreding maken door het niet volgen van de coronamaatregelen. De groep was groter dan een elftal en ook de anderhalve meter afstand was ver te zoeken. De foto scoorde niet bij het publiek en al gauw boden de spelers hun verontschuldigingen aan op Instagram. Zij denken straks waarschijnlijk wel twee keer na voor ze een nieuwe bbq organiseren.

https://www.ad.nl/buitenlands-voetbal/luuk-de-jong-door-het-stof-na-groepsfoto-van-etentje-zal-niet-meer-gebeuren~a7efacb8/

28 MEI - AMERIKA IN BRAND NA DOOD GEORGE FLOYD

Het politiegeweld tegen zwarte mensen was in Amerika al vaker een trending topic. Deze maand overleed opnieuw een zwarte Amerikaan door politiegeweld. Een filmpje van de arrestatie van George Floyd leidde tot demonstraties en grote onrust in tal van Amerikaanse steden. Doordat Floyd tijdens zijn arrestatie ruim acht minuten met een knie op zijn nek volstrekt onnodig in bedwang werd gehouden, overleed hij door verstikking. Zijn dood liet heel wat stof opwaaien over racisme in Amerika en mensen trokken massaal de straat op om te protesteren. De protesten worden steeds grimmiger, zo zijn inmiddels ook veel winkels verwoest en wordt er veel geweld gebruikt door zowel de betogers als politie. President Trump dreigt momenteel om het leger in te zetten om de onrust te stoppen, in veel grote steden is al een avondklok ingesteld.

https://digitalekrant.trouw.nl/trouw/955/article/1144544/13/2/render/?token=d89ffbe2146087de302c5b0b7e8d9e08

Podcasts & chill: jouw boodschap on demand bij jouw publiek

Podcasts & chill: jouw boodschap on demand bij jouw publiek

De podcast is een populair communicatiemiddel voor bedrijven en organisaties. Hoe is het succes van podcasts te verklaren? In dit blog staan achtergronden en tips voor organisaties die zelf ook podcasts willen inzetten. Er is goed nieuws: luisteraars zijn namelijk op zoek naar verdieping.

De eerste keer dat ik een podcast luisterde, was als voorbereiding op een interview. Ik zou iemand over belastingzaken spreken en had gezien dat daarover een podcast beschikbaar was. Het verbaasde me dat ik na het luisteren van de podcast voor mijn gevoel veel meer over het onderwerp wist dan na het lezen van een x aantal pagina’s aan rapporten. Tot voor kort fronste ik als tekstschrijver nog wel eens de wenkbrauwen als een klant een podcast wilde over een thema, in plaats van een mooi achtergrondartikel of whitepaper. Die tijd is voorbij, ik ben helemaal fan van podcasts. En ik ben al lang niet meer de enige.

Het succes van podcasts

Waarom zijn podcasts zo populair? Er zijn meerdere redenen:

  • Verdieping: Yes, je mag eindelijk weer eens wat langer je verhaal doen! Waar artikelen vaak niet te lang mogen zijn en ook video kort en krachtig moet zijn, kun je in een podcast echt meer kwijt. Ok, het moet nog steeds to the point en relevant zijn, maar in pakweg 20 minuten kun je veel vertellen. Onderzoek laat ook zien dat luisteraars bewust die verdieping willen. En ook niet onbelangrijk: tijdens de coronacrisis luisteren mensen vaker naar radio, volgens het Nationaal Luister Onderzoek. Smeed dus dat ijzer nu het heet is!
  • On demand: Podcasts zijn terug te luisteren waar en wanneer de luisteraar dat wil. Net als Netflix kijken, min of meer. De afwas doen en een podcast opzetten, geen probleem! Een podcast luisteren tijdens je work-out? Eitje! Podcast & chill? Kan dus gewoon!😊 Hoe dan ook, je boodschap komt binnen bij de luisteraar op het moment dat hij daar open voor staat. En dat hoeft zeker niet tijdens kantooruren te zijn.
  • Platform: Podcasts zijn zo’n beetje overal te verspreiden: via Spotify, via iTunes, op je website, op YouTube, kortom het is eenvoudig om daar te zijn waar je publiek toch al is. Ik had zelf niet zo snel verwacht om een podcast over belastingen via Spotify te luisteren maar het is toch echt gebeurd!
  • Relatief eenvoudig op te nemen: Ja je hebt uiteraard een goede locatie nodig zoals een studio en opnameapparatuur. Maar: er is veel mogelijk. Ook op kantoor of zelfs thuis kunnen podcasts opgenomen worden. Tijdens de coronacrisis maakten wij onlangs voor een klant podcasts op afstand, alles werd via online verbindingen opgenomen.
  • Versterkt je overige content. Een podcast is zeker geen vervanging van andere contentmiddelen, eerder een versterking! Kun je in een artikel bijvoorbeeld maar een x aantal woorden kwijt, wijs er dan op dat er meer informatie, verdieping, interviews e.d. in een podcast beschikbaar zijn. Interessant voor zowel degene die meer over het onderwerp wil weten, maar ook voor iemand die bijvoorbeeld niet zo graag leest of de informatie anders niet voorbij had zien komen. Voor meer leadgedreven organisaties is een podcast ook geschikt als uithangbord om conversie te bevorderen.

 

Zelf starten met een podcast

Hoe begin je dan met het maken van een podcast? Deze punten zijn belangrijk :

  • Bedenk welk verhaal je wil vertellen. Wat is het doel van de podcast en wat wil je de luisteraar meegeven? Zomaar een gesprek voeren, is niet productief en kan tot eindeloos montagewerk leiden. Zorg dat je relevant blijft!
  • Wie gaat dat vertellen? Een podcast met een professionele stem als gespreksleider is voor de luisteraar erg prettig. Stem dus goed af wie het gesprek leidt, maar ook hoeveel sprekers er zijn, welke rol de geïnterviewde(n) of vertellers hebben en in hoeverre je je aan een vooraf vastgesteld format houdt. Een script hanteren kan handig zijn, teveel scripten is ook weer niet goed en komt niet naturel over. Zorg voor de juiste balans!
  • Opbouw en montage. Een complete podcast waar één persoon aan het woord is, kan nog ok zijn als die persoon een goede verteller is, leuker is het om bijvoorbeeld audiofragmenten in de podcast te verwerken of met vaste ‘rubrieken’ te werken. Bedenk dan wel vooraf wat je hiermee wil doen en hoe dit in de eindmontage verwerkt wordt.
  • Denk vooraf na over de contentmix. Verwijs je in andere content naar de podcast? Of juist andersom, bespreek je een rapport wat is uitgebracht? Denk goed na over de mix van de verschillende contentmiddelen en welke rol jouw podcast hierin heeft.
  • Monitor de opname. Zorg bijvoorbeeld dat je in contact staat met de gespreksleider om een gesprek bij te sturen als van het onderwerp afgedwaald dreigt te worden. Of als er te lang over 1 onderwerp wordt gesproken en er nog 3 op de agenda staan. Tuurlijk, je kan veel oplossen in de eindmontage. Maar het scheelt veel werk als de eerste opname al meteen goed is.
  • Bepaal de kanalen van verspreiding. Waar wil je de podcast plaatsen? Op Spotify? Op je eigen website? Andere plaatsen? Een combi? Check van tevoren hoe dit werkt, zodat je achteraf niet voor verrassingen komt te staan of als de podcast snel online moet komen. Ook is het belangrijk om na te gaan hoe jouw publiek het liefst podcasts beluistert. Is dat onderweg en dus via Spotify of iTunes of juist achter de computer via YouTube of je eigen website?

Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen helpen met het bedenken én opnemen van een podcast? Neem dan vrijblijvend contact op.

Kenny de Vilder

Consultant, Sterk Werk Communicatie

Maandoverzicht april 2020

Maandoverzicht april 2020

Het coronavirus hield ook in deze maand de media in de wurggreep. Wij selecteerden 10 opvallende crisiscommunicatie-items.

2 APRIL - ONHANDIGE ACTIE

Niet alleen veel steun en applaus voor de mensen in de zorg, maar ook voor de onvermoeibare vakkenvullers. Voor de deur van het Albert Heijn-filiaal in Leiden kreeg het eerbetoon met stoepkrijt gestalte. En passant werd ook de looneis voor deze beroepsgroep meegenomen. Op de Facebookpagina van dit filiaal werd de hulde gecommuniceerd. De zin minimumloon 14 euro was op de foto die Albert Heijn plaatste digitaal weggepoetst en vervangen door stoeptegels. Dat werd natuurlijk snel ontdekt. De grootgrutter ging op social media aan de digitale schandpaal. Na het erkennen van deze onhandige actie werd het bericht verwijderd. https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5078486/albert-heijn-manipulatie-eerbetoon-vakkenvullers

9 APRIL - WETENSCHAP HOUDT MEDIATRAINING TEGEN HET LICHT

Omgaan met de media is normaal gesproken voor veel mensen al een hele kunst. Laat staan tijdens een crisis. Aurélie De Waele, gastprofessor aan de Universiteit Gent, hield de werkwijzen van mediatrainers tegen het licht om te ontdekken wat bij het overbrengen van een boodschap wel en niet werkt. Geen wetenschappelijk onderzoek, maar wel een onderzoek door een wetenschapper.  https://www.swocc.nl/kennisbank-item/hoe-bereid-je-je-voor-op-media-interviews-in-tijden-van-crisis/

11 APRIL - COMMUNICATIE IS BROOD EN WIJN

Nog meer duiding vanuit België. Dit keer door schrijver en filosoof Hugo Camps die met Nieuwsuur sprak: “Communicatie is brood en wijn. Het is inherent vreemd aan de mens, want als je niet het recht hebt om iemand aan te raken, dan valt de helft van de communicatie weg. Wij zijn in onze natuur afgesneden van de aanrakingsmoraal. Dat is een soort van amputatie.” https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2330179-schrijver-hugo-camps-mist-in-de-coronacrisis-de-hoop.html

23 APRIL - MEELIFTEN OP DE CORONACRISIS

Crisiscommunicatie komt nu bij elk bedrijf aan bod. Erik van de Nadort zag verschillende aanpakken voorbijkomen. Allereerst het bedrijf dat een boost kreeg door corona maar daarbij even vergat ook de beveiliging aan te passen aan het massale gebruik van het videobellen via Zoom. Of het bedrijf dat toffe dingen doet om de wereld te helpen, maar eigenlijk vooral zichzelf helpt. Zet je social responsiblity activiteiten niet te veel op de voorgrond, tipt Erik. Dan heb je ook nog de bedrijven die er niks van willen merken en wachten tot het virus op magische wijze verdwijnt. Of bedrijven die wel door kunnen werken zoals ze gewend waren, wat communiceer je dan? Pas je communicatie subtiel aan, let op je bewoordingen. Wat je vooral niet moet doen, is proberen aan te haken met het coronavirus, ofwel ‘newsjacking’. Nee, meeliften op een globale crisis, doe dat maar niet.

https://www.adformatie.nl/reputatiemanagement/meeliften-op-een-medische-ramp-een-slecht-idee

26 APRIL - HOOP VOOR DE TOEKOMST?

Te midden van al het communicatieve coronageweld weten de politieke partijen DENK en 50plus toch het nieuws te halen en te houden. En dat is op zich een knappe prestatie. Kijkend naar de laatste partij. Zowel het Bestuur en later ook fractievoorzitter Henk Krol geven er de brui aan. Krol richt met voormalig Partij voor de Dieren kamerlid Femke van Kooten de Partij voor de Toekomst op. Die gaan we ongetwijfeld in deze rubriek nog wel een paar keer tegenkomen, gokken wij.    https://www.nrc.nl/nieuws/2020/04/26/partijbestuur-50plus-stapt-op-na-hetzes-en-lastercampagnes-a3997897

4 APRIL - GEEN VAKKENVULLERS, MAAR ZAKKENVULLERS

Tijdens een crisis zijn er altijd mensen en bedrijven die uit een crisis een slaatje proberen te slaan. Dan bedoelen we niet degenen die out of the box denken en op een slimme andere manier handel proberen te drijven. Dan denken we aan iemand als Bob Chapek, de CEO van Disney, die 100.000 medewerkers zonder loon naar huis stuurt, maar zelf een bonus van 300% opstrijkt. In dit rijtje hoort ook het gulzige Booking.com thuis dat zonder mankeren om overheidssteun vraagt terwijl het geld tegen de plinten klotst. Dichter bij huis: topmannen Pieter Elbers en Ben Smith van KLM/Airfrance vonden het ook wel weer eens tijd voor een bonus, hoewel zij hier later alsnog vanaf zagen. Lees meer over deze en andere onsympathieke bedrijven. https://www.sprout.nl/artikel/coronavirus/dit-zijn-de-19-meest-onsympathieke-bedrijven-tijdens-de-coronacrisis-update-1

9 APRIL - STRAKKE COMMUNICATIE - BESTAAT DAT WEL?

Rutte gaf aan ‘strakker’ te willen communiceren, maar volgens Annette Klarenbeek moet je dat juist niet willen. Wie in deze spannende tijd moet communiceren met de samenleving, krijgt te maken met ontzettend veel meningen, interpretaties, etc. Het is juist dan belangrijk om te luisteren naar experts die opstaan tijdens een crisis, de zogenoemde ‘crisismakelaars’. Zij bepalen en vertalen het sentiment onder de bevolking. Volgens Annette hangt het succes van een crisisbeleid voor een groot deel af van de manier waarop de regering en de samenleving op elkaar reageren. Dus Rutte: niet strak, maar dynamisch communiceren; nauwgezet kijken en luisteren wat er allemaal geroepen wordt.

https://www.hu.nl/onderzoek/onderzoek/communicatie-in-crisistijd-niet-strak-maar-dynamisch

21 APRIL - POLITIEKE STER IN CRISISCOMMUNICATIE

Wat kun je nou beter wel of juist niet zeggen als politicus tijdens de huidige corona-epidemie? Bestuurskundige Marij Swinkels weet hier wel raad mee en sprak over haar bevindingen bij NPO Radio 1. Volgens haar bestaat een goed crisisnarratief uit een aantal componenten zoals het erkennen van de emoties die een crisis met zich meebrengt. Ook bestaat een goed narratief uit het opstellen van gemeenschappelijke waarden, denk aan Ruttes boodschap: “We houden 1,5 meter afstand.” Swinkels ziet ook enkele verbeterpunten voor de vertolkers van het Nederlandse crisisnarratief. Zo is het belangrijk om de wetenschap uit te leggen en te verantwoorden wiens advies wordt gevolgd.

https://www.nemokennislink.nl/facesofscience/blogs/hoe-temmen-politici-angst-en-onzekerheid-tijdens-de-coronacrisis/

23 APRIL - BEÏNVLOEDING VAN GEDRAG TIJDENS PERSCONFERENTIES

Het valt Cecilia Keuchenius, sociaalpsycholoog en gedragsdeskundige bij Motivaction, op dat er verschillende gedragsbeïnvloedingsprincipes worden gebruikt tijdens de persconferenties. Zo wordt er benadrukt dat de bevolking alleen “samen” een oplossing kan bieden. Het gemeenschapsgevoel wordt op deze manier versterkt. Daarnaast geeft Rutte ook positieve feedback door te benadrukken wat juist wél goed gaat. Dit versterkt de behoefte onder het volk om het gewenste gedrag uit te voeren. Een van de opvallende technieken die in de persconferentie van 21 april werd gebruikt, is het maken van een persoonlijke connectie. Rutte liet zich van zijn persoonlijke kant zien: ‘Ik wil hier ook wel een persoonlijke noot aan toevoegen’ en ‘Ik heb hier de afgelopen dagen ongelofelijk mee geworsteld’. Hiermee toonde hij zijn menselijke kant en dit kon rekenen op meer begrip.

https://www.adformatie.nl/gedragsverandering/14-technieken-gedragsbeinvloeding-van-mark-rutte-perscos

27 APRIL - KONING GEEFT MEERWAARDE TIJDENS CRISIS

In tijden van crisis is Willem-Alexander de koning te rijk tijdens zijn optredens. Zo blijkt uit de jaarlijkse Koningsdag-enquête dat veel Nederlanders zijn optreden weten te waarderen. Met een rapportcijfer van 7,7 krijgt de koning dit jaar het hoogste cijfer van zijn hele ambtsperiode. Hij wordt getypeerd als menselijk, betrokken en meelevend. Echter is er minder waardering voor zijn salaris, de stijve houding en geërfde titel. De mening van het volk over de nieuwe baard van de koning is dan weer niet meegenomen in deze enquête.

https://nos.nl/artikel/2331857-enquete-koning-heeft-meerwaarde-in-tijden-van-crisis.html

 

Geef emoties een prominente rol in de communicatie

Geef emoties een prominente rol in de communicatie

De coronacrisis heeft geleid tot compleet verschillende emotionele reacties (zie ook onze blog van 27 maart 2020). Waarom is het zo belangrijk de patronen te herkennen en de emoties in kaart te brengen? En hoe breng je deze emoties dan vervolgens weer samen in een communicatiestrategie?

Diepgaande zorgen, angst en paniek ontstaan vooral als er onduidelijkheid en onzekerheid is. Het geven van duidelijke, consistente en niet tegenstrijdige informatie is daarom van groot belang. Benoem wat de risico’s zijn en ontkracht valse geruchten die voor angst zorgen. En zelfs als de antwoorden er (nog) niet zijn, geef dan altijd aan wanneer je wel met antwoorden komt. Geef sowieso procesinformatie. Anders gezegd, wat kunnen mensen zintuigelijk waarnemen en wat ben je aan het doen om de crisis op te lossen?

Inzichtelijk

Apathie en ontkenning liggen dicht bij elkaar, maar vragen niet om dezelfde strategie. Mensen die apathie ervaren, kan je daadwerkelijk ‘banger maken’. Voor deze mensen geldt voornamelijk het advies goed inzichtelijk te maken wat de risico’s van hun acties zijn en wat dit virus precies kan veroorzaken. Waarschuwingen, aantallen en verhalen over slachtoffers kunnen hierbij helpen.

Averechts

Voor mensen die in ontkenning zitten, werkt het ‘banger maken’ juist averechts. Hoe enger de boodschap, des te meer ze in de ontkenning schieten. Ontkenning is namelijk een zeer defensieve emotie. Ook overdrijvingen, onjuistheden en leugens vormen voor deze groep een gevaar. Mensen die in de ontkenning zitten, zijn vaak al wantrouwend. Als ze je betrappen op een leugen of fout, zal dit vervolgens voor de gehele crisis worden meegewogen.

Twijfelwoorden

Het is van belang bestaande angst te legitimeren. Ontkenning is tenslotte niet de afwezigheid van angst, maar de onderdrukking van angst. En angst mag er zijn. Daarnaast is het geven van een handelingsperspectief belangrijk. Mensen die dingen moeten (of in dit geval niet moeten) doen, verdwijnen sneller uit de ontkenning. Dit lijkt op dit moment wat lastiger. We moeten namelijk voornamelijk dingen niet doen. Maar ook dat is handelingsperspectief. Daarnaast zijn symbolische acties, zoals applaudisseren voor hulpverleners of een kaartje sturen naar opa’s en oma’s handelingsperspectief. Zorg ervoor dat de berichtgeving niet verschillend kan worden geïnterpreteerd. Gebruik geen zogeheten twijfelwoorden zoals ‘’Blijf zoveel mogelijk thuis’’. Juist de woorden ‘zoveel mogelijk’ laten ruimte om alsnog naar buiten te gaan. Wees daarom direct en duidelijk: Blijf thuis!

Benoemen

Emoties verdienen dus een prominente rol in de communicatiestrategie. Ontloop het benoemen van emoties niet, maar benoem ze op een juiste manier. Samenvattend: Geef mensen (symbolische) handelingsperspectieven, ontkracht onjuiste geruchten en geef duidelijke – niet vrij interpreteerbare – informatie. Maak verder geen onhaalbare beloftes, maar spreek wel verwachtingen uit en zorg ervoor dat de boodschap, consistent, vanuit één stem en veelvuldig wordt herhaald. Tot slot: overdrijf niet, onderschat niet, maar blijf bovenal eerlijk.

drs Marije van Kwawegen