Maandoverzicht oktober 2020

Maandoverzicht oktober 2020

De lancering van de CoronaMelder, fraude bij de gemeente Rotterdam, de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen, het vakantietripje van de Koning en zijn gezin en aanslagen in Frankrijk: oktober was weer een roerige maand vol crises en opvallende kwesties. Wij selecteerden tien opvallende crisiscommunicatie-items voor de maand oktober 2020

7 OKTOBER – SJOEMELENDE AMBTENAREN IN ROTTERDAM

Sjoemelende ambtenaren zijn voor de meeste gemeenten een scenario uit een Hollywoodfilm, maar voor de gemeente Rotterdam de harde werkelijkheid. In 2018 kreeg Rotterdam te maken met een sjoemelend duo. De twee ambtenaren hebben de gemeente voor zeker 1 miljoen euro opgelicht. Het duo blijkt niet het enige verdachte geval te zijn. Naar vier ambtenaren wordt nog onderzoek gedaan, waardoor verwacht wordt dat het fraudebedrag nog zal oplopen.

De Rijksrecherche is nog volop aan het onderzoeken of er meer ambtenaren betrokken zijn bij dit fraudeschandaal. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Is dit een kwestie van een paar rotte appels of is er iets drastisch mis binnen de cultuur van de gemeente? Is de gemeente nu goed wakker geschud of is er een grotere crisis nodig voor verandering?

https://www.ad.nl/rotterdam/rolexen-en-dure-schoenen-rotterdamse-ambtenaren-konden-luxe-leventje-leiden-dankzij-smeergeld-wegenbouwers-br~a4b474a2/

13 OKTOBER - “IT’S TOTALLY FAKE NEWS” – DONALD TRUMP

Nepnieuws is niet meer weg te denken bij de Amerikaanse verkiezingen in 2020. Wat moet je geloven en wat niet? En wat voor effect hebben de nepnieuwsberichten op het stemgedrag?

In 2018 werd ontdekt dat de privégegevens van 87 miljoen mensen (vooral Amerikanen) zijn misbruikt voor specifieke politieke advertenties door middel van micro-targeting. Door de discussies die hierop volgden, heeft Facebook zijn best gedaan om een soortgelijk scenario te voorkomen. Dit doet het bedrijf door meldingen te plaatsen bij politieke advertentieberichten, waarbij wordt gewaarschuwd voor nepnieuws. Daarnaast weigert Facebook ook bepaalde politieke advertenties. Ondanks deze voorzorgsmaatregelen deelt Facebook nauwelijks boetes uit aan de makers van nepnieuws. Twitter neemt ook maatregelen, op dit platform is het niet mogelijk om sommige berichten door te sturen of wordt een disclaimer geplaatst bij tweets die nepnieuws bevatten.

ttps://www.rtlnieuws.nl/nieuws/buitenland/artikel/5189856/facebook-inmenging-verkiezingen-vs-trump-biden-nepaccounts

16 OKTOBER – AANSLAG OP VRIJHEID, GELIJKHEID EN BROEDERSCHAP

Frankrijk wordt in oktober getroffen door drie dodelijke aanslagen.  De Fransen reageren diep geschokt en woedend tegelijkertijd en gaan met duizenden de straat op om de slachtoffers te herdenken. President Macron wil niet toegeven aan de terreur: “De angst gaat van kamp veranderen. De Islamisten in ons land moeten niet denken dat zij nog rustig kunnen slapen.” De terreurdaden worden wereldwijd gezien als een symbolische aanslag op onderwijs en vrijheid van religie/meningsuiting. Nederland reageert pas laat op de situatie. In een tweet spreekt Mark Rutte zijn medeleven uit en biedt de Fransen hulp aan.

https://www.ad.nl/buitenland/rutte-gruwelijke-terreurdaad-frankrijk-staat-niet-alleen-in-strijd-tegen-extremisme~a5a75205/

 

19 OKTOBER- COMPLOTTHEORIEËN: REALISTISCH TEGENGELUID?

Complottheorieën lijken steeds populairder te worden. Van COVID-19, politici die pedofielen zouden zijn tot allerlei theorieën over de MH-17 ramp en de aanslagen van 9/11.

Volgens sommigen een bizarre en onrealistische kijk op het leven, volgens anderen de harde werkelijkheid. We hebben meer toegang tot informatie dankzij het internet. Daarnaast mag alles gepubliceerd worden volgens de persvrijheid en vrijheid van meningsuiting. Complottheorieën zijn juist nu tijdens de pandemie een hype, omdat mensen op zoek zijn naar antwoorden.

Complottheorieën zijn niet alleen in de donkere hoeken van het internet te vinden. Het tijdschrift ‘Gezond Verstand’, helemaal gewijd aan complotten, ligt sinds kort in de winkels van Bruna en AKO. Dit leidde tot onrust op sociale media: Mogen tijdschriften die twijfelachtige informatie verspreiden zomaar verkocht worden? Of is het een welkom tegengeluid op de ‘mainstream media’?
https://www.youtube.com/watch?v=FLoR2Spftwg&feature=youtu.be

30 OKTOBER – VROUWENRECHTEN EEN STAP TERUG IN DE TIJD

Tienduizenden Poolse vrouwen gaan op 30 oktober de straat op in de hoofdstad Warschau om te protesteren tegen de aangescherpte abortuswet die sinds 22 oktober bestaat. Waar de rest van Europa vooruitgang wil op het gebied van vrouwenrechten, doet Polen een stap terug. De abortuswet in Polen was al zeer beperkt maar met de inperking hiervan zijn er nog meer vrouwenrechten ontnomen. Iemand mag alleen nog maar abortus plegen bij verkrachting, incest of levensgevaar voor de moeder.

Het protest gonst al negen dagen door de stad, dagelijks gaan duizenden Polen de straat op om hun woede te richten tegen de regerende conservatieve partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS). Eerder dit jaar had Polen zich al teruggetrokken uit de Istanbul-Conventie, een Europees verdrag voor vrouwenrechten: ‘Schadelijk voor gezinsleven’ volgens de overheid. Waar gaat het naartoe met de bescherming van mensenrechten en democratie in Polen?

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/recht-op-abortus-in-polen-nog-verder-ingeperkt~b76cf5f4/

10 OKTOBER – DE CORONAMELDER: GOEDE TOEVOEGING OF MEER DISCUSSIE?

De app CoronaMelder is op 10 oktober gelanceerd. Dit ging niet zonder discussie. De app kan helpen bij het bron- en contactonderzoek en waarschuwt de gebruiker als diens smartphone langer dan 15 minuten in de buurt is geweest van een besmet persoon. Dit vinden veel mensen een inbreuk op hun privacy, terwijl de app zo goed als anoniem hoort te zijn.

Ook de vakbonden zitten met de handen in het haar vanwege de app. Werkgevers zijn bang dat werknemers in quarantaine gaan als zij een melding krijgen van de app. De werkgevers vragen de vakbonden om advies, maar zij kunnen ook geen kant op. De app verbieden voor werknemers is namelijk juridisch gezien verboden.

https://www.security.nl/posting/676295/Vakbonden%3A+werkgevers+raden+gebruik+van+CoronaMelder-app+af

13 OKTOBER - FEEST, ALSOF HET DE LAATSTE KEER IS

Het feest ging los als nooit tevoren. Vooral na de aankondiging dat de horeca moet sluiten op dinsdagavond 13 oktober. Feestgangers gedroegen zich alsof alle coronamaatregelen voor één avond van tafel waren.  Beelden van volle feesttenten uit onder andere Den Haag zorgden voor boze reacties op sociale media. Het werd respectloos en onverantwoord genoemd. Kroegen kondigden extra korting aan om het laatste drinklied voor de drooglegging in te luiden. Om tien uur ‘s avonds trad de politie op verschillende plekken hardhandig op. Cafés die te lang openbleven, kregen boetes en moeten zes maanden dicht, in plaats van de minimale vier weken.

https://www.ad.nl/binnenland/we-zijn-een-apart-land-met-aparte-mensen-die-nooit-geleerd-hebben-zich-echt-te-gedragen~a844a2e1/

 

16 OKTOBER – KONINKLIJK VAKANTIETRIPJE

Waar Mark Rutte iedereen vraagt om zo min mogelijk te reizen en absoluut niet naar het buitenland te gaan, pakt Koning Willem-Alexander samen met zijn gezin het regeringsvliegtuig naar Griekenland.

Als het tripje uitlekt, ontstaat er veel kritiek en keert het gezin uiteindelijk terug. Rutte neemt de volledige verantwoordelijkheid op zich en geeft aan dat dit ondoordacht van hem was. Hij heeft niet goed ingeschat wat de vakantie voor reacties zou opwekken. Bij thuiskomst publiceert de Koning samen met Maxima een spijtvideo. Dit excuus werd door veel burgers goed ontvangen, maar ook werd her en der getwijfeld aan de oprechtheid van de excuses.

https://joop.bnnvara.nl/nieuws/koning-gaat-ondanks-coronacrisis-naar-buitenland-op-vakantie

29 OKT - NEDERLANDS VAARKENTEKENBEWIJS GELIEFD ONDER CRIMINELEN

Drugs, luxe jachten en ons ministerie. Op het eerste gezicht lijken deze woorden geen overeenkomst te hebben. Maar niets is minder waar. Deze aspecten komen samen op de Middellandse Zee. Uit onderzoek van Nieuwsuur blijkt dat internationale drugsbendes misbruik maken van een Nederlands document; het Internationaal Certificaat voor Pleziervaartuigen (ICP).

Aan de Spaanse kust wordt drugs gevonden op verschillende jachten met een ICP. Er wordt vaak misbruik gemaakt van een Nederlands ICP, omdat het gemakkelijk te verkrijgen is. Er zijn geen exacte cijfers van het misbruik, maar volgens de Europese drugsopsporingsdienst MAOC gaat het om significante aantallen. Op deze manier houdt Nederland drugssmokkel in Europa in stand. CDA en PvdA willen hier verandering in zien. De verantwoordelijkheid van het ICP ligt in handen van Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de overheidsinstantie kondigt aan te willen werken aan een aanscherping van de afgifte om toekomstig misbruik te  voorkomen.

De link tussen luxe jachten, drugs en ons ministerie

30 OKTOBER – STRESS BIJ COMMUNICATIETEAMS OVERHEID

De communicatieteams bij de overheid hebben het zwaar, blijk uit een onderzoek van Logeion. Nu zijn ook de internetcommunicatieteams van de overheid en veiligheidsregio’s het overzicht aan het verliezen.

Sinds het begin van de coronacrisis doen gemeentes en veiligheidsregio’s een groter beroep op hun communicatiemedewerkers. Ze hebben het drukker dan ooit tevoren. Als gevolg hiervan komen de medewerkers niet aan andere werkzaamheden toe. Om de teams te ondersteunen, wordt er extra mankracht ingezet en moeten prioriteiten gesteld worden. Er wordt verwacht dat deze werkdruk nog tot 2021 zal aanhouden aangezien slechts een deel van de teams wordt voorzien van extra capaciteit en er zelfs bezuinigingen worden verwacht voor aankomende periodes.

Niet iedereen reageert even sympathiek op deze onderzoeksresultaten, want moeten we niet allemaal een tandje bijzetten in deze lastige periode?

https://www.binnenlandsbestuur.nl/ambtenaar-en-carriere/nieuws/communicatieteams-bij-overheid-onder-grote-druk.14951854.lynkx

https://www.documentwereld.nl/nieuws/communicatieteams-bij-overheid-raken-ook-overbelast

Maandoverzicht september 2020

Maandoverzicht september 2020

Van de schrijnende situatie in vluchtelingenkamp Moria tot corruptie bij de politie en van het boycotten van Netflix tot #ikdoenietmeermee. Wij selecteerden tien opvallende crisiscommunicatie-items voor de maand september 2020. 

9 SEPTEMBER – TIKKENDE TIJDBOM MORIA

Het migratieprobleem van Europa is niets nieuws, maar was de afgelopen maanden een beetje van de radar verdwenen. Er was kennelijk een crisis nodig om dit probleem weer onder de aandacht te brengen. Op 9 september brak er voor de tweede keer een brand uit in Moria, een vluchtelingenkamp in Griekenland, met als gevolg ruim 13.000 daklozen en vreselijke levensomstandigheden. Deze schrijnende situatie dwong de Europese Unie om actie te ondernemen.  

Één dag na de brand stelde de Nederlandse overheid voor om geld te sturen om de vluchtelingen te helpen. Maar deze oplossing was voor de Nederlanders niet voldoende. Verschillende oud-politici en bekende Nederlanders, protesteerden voor een meer humane oplossing. De Nederlandse regering gaf gehoor aan de protesten en bood honderd vluchtelingen, waarvan vijftig kinderen, onderdak aan. Volgens experts is dit echter niet genoeg. Ondanks deze reikende hand zal Europa met een nieuw beleid moeten komen om nog een schrijnende situatie als deze te voorkomen. 

Wil je meer weten over de geschiedenis van Moria? Lees de val van Moria. 

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/09/18/de-onvermijdelijke-val-van-moria-a4012744 

 https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5183147/moria-vluchtelingen-opvang-nederland 

11 SEPTEMBER- SORRY ZEGGEN DOET WONDEREN 

Iets ‘in the heat van the moment’ zeggen en hier later spijt over hebben, kennen we allemaal. Dit gold ook voor muzikant, dichter en programmamaker Akwasi. Deze maand kwam Akwasi terug op zijn woorden, nadat er veel commotie ontstond over zijn uitspraak tijdens de Black Lives Matter demonstratie.  Tijdens de demonstratie sprak Akwasi de woorden: “Zwarte Piet, ik trap hem hoogstpersoonlijk op zijn gezicht”. Naar aanleiding van deze, volgens het OM, opruiende uitspraak, werd er een rechtszaak tegen de BN’er aangespannen. En dus bood Akwasi op sociale media uitgebreid zijn excuses aan en zei “Ik wil graag ondubbelzinnig benadrukken dat dit niet de bedoeling was van deze beeldspraak: ik ben tegen elke vorm van geweld.”  

Het OM besloot later in de maand om de zaak toch voorwaardelijk te seponeren, hoogstwaarschijnlijk het gevolg van het uitgebreide excuus van de rapper. Veertien burgers klagen hem echter alsnog aan, omdat zij twijfelen aan de oprechtheid van de excuses van de muzikant. Maar ondanks dat Akwasi aangaf dat hij afstand wil nemen van zijn kwetsende tweets over Zwarte Piet, geeft hij tegelijkertijd ook aan dat hij zich als in het maatschappelijk debat blijft mengen. Niet veel later voegt hij daad bij het woord en wordt omroep Zwart in het leven geroepen. 

https://www.adformatie.nl/media/nieuwe-omroep-zwart-live 

https://www.trouw.nl/binnenland/om-vervolgt-akwasi-niet-voor-opruiende-uitspraak-over-zwarte-piet-op-de-dam~b74bc534/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F 

https://www.telegraaf.nl/nieuws/721509782/veertien-burgers-willen-alsnog-vervolging-akwasi 

18 SEPTEMBER - “OEI, OEI GRAPPERHAUS IN DE KNOEI”

Een boete ontvangen over je zelfbedachte maatregel kan je carrière in gevaar brengen, zo ontdekte Ferdinand Grapperhaus vorige maand, in augustus. De beelden, waar de minister van Veiligheid en Justitie ondanks de coronamaatregelen geen afstand houdt tijdens zijn bruiloft, gingen (online) het hele land door. Volgens de wet is hij strafbaar, maar door zijn positie als minister in functie en voorbeeldfunctie kreeg hij oorspronkelijk geen boete. Op vrijdag 18 september bevestigde het OM dat Grapperhaus toch een boete en aantekening op zijn strafblad kreeg, de andere bruiloftgangers kregen dit niet.  

Grapperhaus maakte al snel excuses, maar desondanks groeide de irritatie en het onrechtvaardigheidsgevoel onder Nederlanders. Om dit recht te zetten besloot Grapperhaus het bedrag van de boete tweemaal over te maken naar het Rode Kruis. Ondertussen krijgen corona wetovertreders geen strafblad meer. Met terugwerkende kracht geldt dit ook voor de minister. De geloofwaardigheid van Grapperhaus als minister heeft een flinke klap gekregen.  

https://www.ad.nl/binnenland/toch-boete-en-strafblad-voor-grapperhaus-na-overtreden-regels-op-bruiloft-ben-er-niet-blij-mee~acf5c0ef/  

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/kabinet-door-de-knieen-geen-strafblad-na-corona-overtreding~b90c5d3f/ 

21 SEPTEMBER - TIENERTAALGEBRUIK RUTTE

Bek houden, Pleurt op. Woorden die we normaal niet kennen van onze goedlachse Minister-President Rutte.  De ondertussen welbekende zin ‘Ze moeten gewoon hun bek houden’ was een reactie op schreeuwende voetbalsupporters. Tijdens voetbalwedstrijden mocht niet meer geschreeuwd en gejoeld worden om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Helaas waren de voetbalsupporters zo enthousiast dat ze zich niet meer in konden houden.  

Waar Rutte tijdens de persconferentie op 18 september nog vol hoop zei: ‘We kunnen dit, dat hebben we bewezen. En we moeten dit nog een keer doen.’ Zo teleurgesteld en boos was hij op 21 september tijdens een interview met RTL-nieuws. Hij ergerde zich toen hij de beelden zag. ‘Gewoon je bek houden als je er zit, de wedstrijd kijken en niet schreeuwen. Dat is te doen.’ Niet veel later kreeg hij spijt van zijn uitspraak en nam hij een deel van zijn woorden terug.  

https://beeldverhalen.npofocus.nl/hoe-speecht-een-leider-in-crisistijd/ 

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/09/22/dat-voetbalfans-hun-bek-moeten-houden-vindt-premier-rutte-zelf-ook-niet-zo-fraai-a4013017 

24 SEPTEMBER - “SAY HER NAME BREONNA TAYLOR”

Op 13 maart 2020 werd Breonna Taylor doodgeschoten in haar appartement door de politie van Louisville. Kenneth Walker, haar vriend, woonde samen met Breonna en werd verdacht van drugs dealen vanuit het appartement. Na een inval ontstond een schietpartij tussen Kenneth en drie agenten. In al het geweld werd de 26-jarige Breonna acht keer geraakt en overleefde het niet. Na uitgebreide protesten werden de agenten vervolgd en één agent werd ontslagen. Maar toen op 24 september de rechter uitspraak deed, was het bericht: de agent is niet schuldig aan de moord van Breonna, maar enkel aan het onnodig in gevaar brengen van Breonna en haar buren. Zowel de zaak als de uitspraak wakkerde een internationale discussie en vele protesten aan over het politiegeweld en racisme in de VS. De zin “Say her name Breonna Taylor” werd trending topic op sociale media. 

https://www.thecut.com/2020/09/breonna-taylor-louisville-shooting-police-what-we-know.html  

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/09/25/agenten-vrijuit-na-dood-van-zwarte-vrouw-protest-laait-op-a4013535

11 SEPTEMBER - KINDEREN IN NIEUWE NETFLIX FILM TOCH NIET ZULKE “CUTIES”

Netflix boycotten vanwege een filmposter waarin 11-jarige twerkende meisjes te zien zijn? Wie had dat zien aankomen. De dramafilm “Cuties”, die eerder de Sundance award won, gaat over de 11-jarige Franse moslima Amy en haar vriendinnen. De meiden delen samen de liefde voor dansen en doen twerkend mee aan talentenshows, tot grote teleurstelling van Amy’s moeder.  

Nadat de film op 10 september op Netflix verscheen, werd al snel de hashtag #CancelNetflix trending op twitter. Men vond de filmbeelden “aanstootgevend” en “kinderporno” en ook de poster veroorzaakte eerder commotie. Netflix bood niet lang daarna haar excuses aan voor de seksueel getinte poster, maar de film blijft op het platform te vinden. Als reden, melden de streamingsdienst en filmmaker dat de film juist waarschuwt voor misbruik in plaats van het promoten hiervan.   

https://www.ad.nl/show/republikeinen-eisen-strafrechtelijk-onderzoek-naar-netflix-om-film-cuties~a55fb3e8/ 

https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-53846419 

16 SEPTEMBER - CORRUPTIE, SMOEZELEN MET POLITIE EN CRIMINELEN

Corruptie bij de politie is een veelgebruikt scenario in films, maar ook in het echte leven komt het voor. En nee, niet alleen in typische ‘corrupte’ landen. Ook de Nederlandse politie is niet geheel vrij van corruptie. Dat bleek uit een rechercheonderzoek naar de communicatie tussen criminelen. Na onderzoek naar de versleutelde dienst Encrochat, dat veelvoudig door criminelen wordt gebruikt, kwam ook onjuist handelen door Nederlandse politieagenten aan het licht.  

De informatie is volgens Korpschef Henk van Essen dermate ernstig van omgang dat dat het Team Aanpak Corruptie een onderzoek is gestart. Ondanks dat nog niet alle 23 miljoen onderschepte berichten geanalyseerd zijn, zou het nu al gaan om ongeveer 10 lekken. Wat deze informatie gaat doen met de reputatie van de politie is nog een vraagteken.  

https://www.nu.nl/binnenland/6077962/onderzoek-naar-communicatie-tussen-criminelen-legt-corruptie-politie-bloot.html 

20 SEPTEMBER – POOLSE WISSELTRUC DOOR DE WITWASSENDE LEEUW

ING, één van de grootste banken van Nederland, werd in september beschuldigd van het witwassen van crimineel geld. Dit nadat op zondag 20 september 2.500 documenten van de Amerikaanse opsporingsdienst FinCENT werden gelekt. Het onderzoek legde grote hoeveelheden verdacht, zwart en crimineel geld bij grote internationale banken bloot.  

Wat opvalt in de gelekte documenten is de grote witwaszaak in Polen waarbij ING betrokken is. Er werden miljarden illegale dollars weggesluisd uit Rusland en vervolgens stiekem verplaatst naar het westen. De Poolse dochter van ING; ING Bank Slaski, maakte in dit schandaal via aandelentransacties de grote wisseltruc voor de rijke Russen mogelijk. Dit is niet de eerste keer dat de ING en financiële schandalen in één adem worden genoemd. Het is namelijk al de derde keer in twee jaar tijd. Het doet de reputatie van ING zeker niet ten goede. Als gevolg daalde de aandelen van ING met 7%.  

https://fd.nl/ondernemen/1357201/ing-worstelt-al-jaren-met-ongrijpbare-poolse-dochter 

https://www.nu.nl/economie/6078723/gelekte-documenten-tonen-witwaspraktijken-bij-banken-ook-bij-dochter-ing.html?redirect=1 

21 SEPTEMBER - ABC IK KAP ER MEE

De 21-jarige influencer Famke Louise was in september hot topic dankzij de #ikdoenietmeermee beweging. Massaal deelden Nederlandse influencers video’s waarin zij ’nee’ zeiden tegen alle coronamaatregelen, begeleid door de hashtags #ikdoenietmeermee en #freethepeople. De actie deed veel stof opwaaien in het land. Nog diezelfde avond gaven verschillende media Famke Louise, Bizzey en Tim Douwsma een podium om hun verhaal te vertellen. Famke Louise mocht hiervoor aanschuiven bij Jinek. De belangrijkste les? Een goede voorbereiding is enorm belangrijk. De jonge BN-er kwam niet uit haar woorden, kreeg haar boodschap niet verteld en zat ongemakkelijk met een briefje aan tafel.  

Na het blunderen van de influencers op nationale tv besloten ze massaal de boodschap te verwijderen. Een enkeling zoals Tim Douwsma en Famke Louise voelde zich genoodzaakt om excuses aan te bieden en uitleg te geven. Waar zij eerder nog nare opmerkingen kreeg, kreeg Famke na excuses juist steun. Hopelijk is ze tijdens een volgend interview beter voorbereid. Lees ook onze blog over het belang van excuses. 

https://www.thebestsocial.media/nl/famke-louise-excuus/ 

https://www.ad.nl/buitenland/internationale-aandacht-voor-gigantische-flop-van-rebelse-nederlandse-influencers~ad6418c8/ 

https://www.nieuwnieuws.nl/5149184/willem-engel-blijkt-meesterbrein-achter-ikdoenietmeermee/ 

https://www.sterkwerk.nl/blog/de-spagaat-van-het-excuus/ 

25 SEPTEMBER – VATICAAN WORSTELT MET FINANCIËN

Eind september neemt de invloedrijke kardinaal Angelo Becciu ontslag en ziet hij af van zijn rechten als kardinaal Dit niet vanwege een aankomend pensioen of carrièreswitch, nee hij nam ontslag vanwege een mislukte investering (met geld van het Vaticaan) in onroerend goed in London. Helaas is dit niet de eerste keer dat het Vaticaan worstelt met financiën en investeringen. Juist om die reden startte voormalig paus Benedictus XVI met een financiële schoonmaak van het Vaticaan. De Duitse paus richtte de Autorità di Informazione Finanziara (AIF) op, deze dient als financiële waakhond om het Vaticaan financieel transparant en bonafide te maken. Paus Franciscus zette deze missie voort.  

Toch blijkt het lastig om grip te krijgen op geldstromen binnen het Vaticaan. Onderzoeksjournalist Gianluigi Nuzzi stelt in 2015 in zijn boek ‘Kruisweg’ treurig vast dat de financiële hervorming van Franciscus mislukt leek, door incompetentie en tegenwerking van zijn eigen mensen. Deze laatste financiële blunder sluit daarop aan en roept vele vragen op: is het ontslag van een enkele kardinaal voldoende om de financiële problemen van het Vaticaan op te lossen? 

https://www.trouw.nl/nieuws/waarom-het-paus-franciscus-maar-niet-lukt-de-vaticaanse-financien-op-orde-te-krijgen~b7605a57/ 

https://nos.nl/artikel/2349705-omstreden-kardinaal-neemt-ontslag-na-financieel-schandaal-rond-vaticaan.html 

Maandoverzicht augustus 2020

Maandoverzicht augustus 2020

Van parlementaire sabotage tot het negeren van de COVID-19 maatregelen en van het stopzetten van de Amerikaanse topsport tot rellen in Wit-Rusland. Wij selecteerden tien opvallende crisiscommunicatie-items voor de maand augustus 2020.

4 AUGUSTUS - VOORSPELDE RAMP

De Libanese stad Beiroet wordt getroffen door een gigantische explosie. De ontploffing in de haven van de stad is zo groot, dat een flink deel van de stad wordt vernield. Ondanks vele waarschuwingen dat de 2.750 ton chemicaliën heel Beiroet konden opblazen, hebben de Libanese autoriteiten hier geen gehoor aangegeven. De kwestie van het opgeslagen nitraat is vele malen bij verschillende commissies en rechtszaken besproken, zonder dat er ooit gehandeld werd. De fatale explosie kostte vele mensen het leven, hun huis en heeft een enorme ravage achtergelaten. Waarom de Libanese autoriteiten niet eerder een grote hoeveelheid licht ontvlambaar ammoniumnitraat, die al ruim zes jaar in de haven lag opgeslagen, naar een veiligere plaats hebben overgebracht, blijft vooralsnog gissen. Is het nalatigheid van de autoriteiten geweest of was er misschien toch iets anders aan de hand?

Meer lezen over de gevolgen van de explosie?

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/06/een-ramp-die-was-voorspeld-a4008005

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/10/libanese-premier-gaat-aftreden-regering-aankondigen-a4008369

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/09/explosie-beiroet-sloeg-krater-van-43-meter-diep-a4008285

9 AUGUSTUS - RELLEN IN WIT-RUSLAND

De rust in Wit-Rusland is ver te zoeken. Het volk is onstuimig vanwege de recente verkiezingen. De aanloop naar de stembusgang verliep al tumultueus. Massademonstraties, rellen en arrestaties en uit- en opsluiting van oppositiekandidaten zorgde al voor veel onrust. Desondanks heerste er een hoopvolle stemming onder de Wit-russen. Zij waren positief ingesteld en geloofde dat er verandering aanstaande was. Al snel blijkt dat ook deze keer die verandering er niet komt wanneer president Loekasjenko als grote winnaar uit de bus komt. Na deze opmerkelijke uitkomst besluit het volk massaal de straat op te gaan om hun ongenoegen te uiten over de dubieuze verkiezingszege van Loekasjenko. De rust in Wit-Rusland lijkt voorlopig nog lang niet terug te keren.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/09/wit-russen-geloven-dat-verandering-aanstaande-is-a4008347

https://nos.nl/artikel/2345622-poetin-reservemacht-staat-klaar-om-in-te-grijpen-in-wit-rusland.html

https://www.ad.nl/buitenland/rellen-in-wit-rusland-na-dubieuze-verkiezingszege-president-loekasjenko~ae8fd40d/

13 AUGUSTUS - COMMUNICATIE OVERHEID ONVOLDOENDE?

Sinds begin dit jaar verkeert de wereld in een crisissituatie door de coronapandemie. Wat leek als een ‘ver van ons bed show’ bleek al snel toch ook op ons land van toepassing met de eerste Nederlandse besmetting tijdens carnaval. Na deze eerste besmetting kwamen er wekelijkse persconferenties. Het doel: Nederland zo snel mogelijk coronavrij krijgen. Tijdens de zomer leek de corona-angst af te nemen en zakte het naleven van de maatregelen steeds verder weg. Heel even leek alles als vanouds te worden, maar toen kwamen de besmettingen weer terug en daarmee ook de persconferenties. Maar zijn die persconferenties nog wel zo effectief?

Verschillende professionals lieten zich hierover uit:

https://www.eventbranche.nl/nieuws/10-gouden-lessen-om-de-communicatie-van-het-rivm-en-de-overheid-meer-impact-te-geven-21801.html

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/13/elf-hoogleraren-persconferenties-geven-is-niet-meer-genoeg-a4008692

https://www.rijnmond.nl/nieuws/198241/Crisisexpert-kritisch-over-persconferentie-Centrale-adviezen-allemaal-wat-mager

17 AUGUSTUS - JUSTITIE NEGEERT CYBERCRIMINEEL

Wat eerder deze maand begon met het platleggen van bandenfabriek Apollo Vredestein mondde uit in ruim 900 gehackte bedrijven. Over de informatiebeveiliging bij Nederlandse bedrijven leven al langer zorgen. Dat zij hun beveiliging niet op orde hebben, lijkt eerder de norm dan de uitzondering. Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid waarschuwde eind vorig jaar al dat de overheid desnoods zal ingrijpen bij bedrijven die hun beveiliging niet op orde hebben. Echter lijkt dit toch grootspraak. Want wat blijkt, het ministerie van Justitie en Veiligheid is van tevoren expliciet gewaarschuwd dat veel van deze bedrijven gevaar liepen. Ondanks deze waarschuwing besloot het ministerie niks met deze informatie te doen. De uitleg van de overheid? De bedrijven zouden ‘niet vitaal’ zijn.

https://fd.nl/ondernemen/1353350/overheid-wist-wie-kwetsbaar-was-maar-liet-bedrijven-toch-gehackt-worden

https://fd.nl/ondernemen/1353014/hack-apollo-vredestein-legt-zwakke-cyberbeveiliging-bij-bedrijven-bloot\

26 AUGUSTUS - TOPSPORT AMERIKA ON HOLD

Al maanden is het politiegeweld in Amerika trending topic. De dood van George Floyd deed veel stof opwaaien en zorgde voor verschillende protesten. Ook de Amerikaanse sportwereld geeft gehoor aan deze protesten en boycot wedstrijden om politiegeweld. Sportcompetities NBA, MLS en MLB liggen stil wegens protest de protesten. Verschillende teams weigeren te spelen uit protest tegen het neerschieten van de zwarte Amerikaan Jacob Blake door de politie. Ook in het tennis gingen wedstrijden niet door. Toptennisster Naomi Osaka trok zich uit protest zelfs definitief terug voor haar halvefinalepartij. De protestacties zijn het antwoord op het politieoptreden zondag in Kenosha in de staat Wisconsin. De 29-jarige Blake werd bij zijn arrestatie zeven keer van dichtbij beschoten door een agent en raakte daarbij ernstig gewond.

https://www.nu.nl/sport-overig/6073464/nba-mls-en-mlb-liggen-stil-wegens-protest-tegen-neerschieten-jacob-blake.html#:~:text=NBA%2C%20MLS%20en%20MLB%20liggen%20stil%20wegens%20protest%20tegen%20neerschieten%20Jacob%20Blake,-26%20augustus%202020&text=Wedstrijden%20in%20de%20Amerikaanse%20competities,de%20zwarte%20Amerikaan%20Jacob%20Blake

https://www.nu.nl/tennis/6073483/toptennisster-osaka-verlaat-toernooi-uit-protest-tegen-neerschieten-blake.html#:~:text=Tennisster%20Naomi%20Osaka%20heeft%20zich,de%20zwarte%20Amerikaan%20Jacob%20Blake.

7 AUGUSTUS - WIELRENNER VEROORZAAKT ZWARE CRASH

Of het afwijken van een lijn zou moeten lijden tot een gevangenisstraf? Dat is de vraag die speelt na de crash in Polen veroorzaakt door wielrenner Dylan Groenewegen. Dat de wielrennersport een gevaarlijke sport is, blijkt maar weer. In het verleden zijn helaas al verschillende ongelukken gebeurd en ook deze maand is het weer goed misgegaan. Tijdens de wielerwedstrijd in Polen week Groenewegen van zijn lijn af bij de massasprint. Hierbij reed hij landgenoot Fabio Jakobsen klem en vlogen zij vlak door de finish door de hekken. Jakobsen belandde zwaargewond in het ziekenhuis maar overleefde de valpartij. Hem wacht een lange revalidatie en of hij nog op topniveau kan terugkeren, is onbekend. Groenewegen raakte zelf lichter gewond en zag niet alleen de winst aan zijn neus voorbijgaan, maar ook hangt er een donkere wolk boven zijn hoofd. De Poolse justitie heeft bewijsmateriaal verzameld en onderzoekt of Groenewegen kan worden aangeklaagd. Groenewegen betuigt openlijk zijn spijt, maar is spijt genoeg om de donkere wolk van een eventuele gevangenisstraf, boven zijn hoofd weg te nemen?

https://www.ad.nl/wielrennen/poolse-justitie-onderzoekt-crash-groenewegen-en-jakobsen~a243ce4e/

https://www.telegraaf.nl/sport/233734415/dylan-groenewegen-kapot-na-crash-met-fabio-jakobsen-ik-denk-aan-hem-constant

10 AUGUSTUS - FASTFOODREUS PIKT SEKSUELE ESCAPADES NIET

Ontslagen worden als topman bij McDonald’s, maar toch een riante schadevergoeding van ruim 40 miljoen euro meekrijgen? Voormalig topman Steve Easterbrook leek er goed vanaf te komen nadat bleek dat hij een korte periode ongepaste intieme berichten uitwisselde en videogesprekken had met ondergeschikten. Ontslag op staande voet, maar wel een riante schadevergoeding uitgekeerd krijgen. Het geluk leek aan zijn kant, maar niets is minder waar. McDonald’s heeft een aanklacht tegen de voormalig topman ingediend nadat bleek dat Easterbrook toch een ‘leugentje om bestwil’ had verteld om zijn hachje te redden.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/10/mcdonalds-eist-40-miljoen-terug-van-de-vorige-topman-om-zn-seksuele-escapades-a4008413

13 AUGUSTUS - PARLEMENTAIRE SABOTAGE

Gênant en schrijnend. Zo wordt de wijze waarop in de Tweede Kamer is omgesprongen met een motie voor meer salaris in de zorg genoemd. Al weken zet het personeel in de zorg zich in om het coronavirus te verslaan. Zij werden alom geprezen door het volk en politici. Massaal klappen voor de zorg is natuurlijk een ontzettend mooi gebaar, maar daar wordt de boterham niet van betaald. Daarom werd dit moment aangegrepen om wederom om een salarisverhoging te vragen. 12 augustus zou er gestemd worden over deze motie, er ontstond echter een gênante en schrijnende situatie. Het ingelaste debat over het coronavirus eindigde met een felle botsing tussen oppositie en coalitie. PVV-voorman Geert Wilders wilde hoofdelijk stemmen over een voorstel voor salarisverhoging voor zorgmedewerkers, maar daarvoor waren niet meer genoeg Kamerleden aanwezig. Volgens Wilders en andere oppositieleiders verlieten Kamerleden van de coalitie in allerijl de zaal om de stemming te dwarsbomen.

https://www.ad.nl/politiek/verpleegkundigen-boos-over-genante-vertoning-in-kamer-jetten-d66-heeft-spijt~aa338700/

25 AUGUSTUS - WEBWINKELS LOZEN ZWARTE PIET

Elk jaar rond november komt de pietendiscussie op gang en komen er allerlei geluiden over het blijven en verdwijnen van zwarte piet. Bol.com zorgde ervoor dat de gehele pietendiscussie dit jaar al in augustus op gang kwam. Als eerste webwinkel koos het bedrijf ervoor om alle artikelen met zwarte piet hierop te schrappen. Naast Bol.com volgden ook Coolblue, Wehkamp en de Amerikaanse webwinkel Amazon het voorbeeld op. De reden van het verwijderen van zwarte piet? Bol.com geeft aan naar aanleiding van gesprekken met klanten en partners te hebben geconcludeerd dat ‘Zwarte Piet’ als kwetsend kan worden ervaren. Daarom gaan zij een stap verder om de karikatuur uit te bannen. De eerste stap is gezet, welke (web) winkels zullen dit voorbeeld volgen?

https://www.hartvannederland.nl/nieuws/2020/amazon-verbiedt-zwarte-piet/

27 AUGUSTUS - MINISTER LAPT MAATREGELEN AAN ZIJN LAARS

Al sinds COVID-19 ons land in zijn ban heeft, zijn er verschillende veiligheidsmaatregelen om het besmettingsaantal zo laag mogelijk te houden en nieuwe besmettingen te voorkomen. Het naleven van deze regels blijkt toch een stuk lastiger te zijn dan gedacht. Niet alleen voor de burgers, maar ook voor minister Grapperhaus en het koningspaar blijkt dit lastiger dan gedacht. Willem Alexander en Maxima zijn op de gevoelige plaat vastgelegd toen zij zich niet hielden aan de anderhalve meter-regel. Ook minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus is op ‘heterdaad betrapt’. Eerder liet hij zich vrij duidelijk uit over feestende jongeren tijdens deze pandemie. Maar op zijn bruiloft was het anderhalve meter afstand houden ook ver te zoeken. Hoe geloofwaardig ben je als overheid nog als zelfs de minister die erop moet toezien dat de maatregelen nageleefd worden, zich hier niet aan houdt?

https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/politiek/artikel/5179859/grapperhaus-spijt-dat-mensen-zich-niet-aan-15-meter-hebben-gehouden

Maandoverzicht juli 2020

Maandoverzicht juli 2020

Van gelijk hebben versus gelijk krijgen tot roodhuiden en van misbruikschandalen tot de Ellen DeGeneres Show. Wij selecteerden 10 opvallende crisiscommunicatie-items.

1 JULI – “DE OVERHEID HEEFT EEN SLECHT GEHEUGEN”

Toen in het voorjaar van 1986 in het Russische Tsjernobyl de kerncentrale in brand vloog en een nucleaire wolk richting West Europa dreef, beschikte Nederland niet of nauwelijks over een landelijke crisisorganisatie. Marius Enthoven ging het crisismanagement op nationaal niveau coördineren. Zo’n 34 jaar later blikt hij terug op de aanpak van toen en de overeenkomsten van nu (COVD-19) ”Als het lang goed gaat, verslapt een ­organisatie. De overheid heeft een slecht geheugen.”

https://www.trouw.nl/politiek/wat-we-in-de-coronacrisis-kunnen-leren-van-de-ramp-in-tsjernobyl~b75790bf/

8 JULI - VAN JE FAMILIE MOET JE HET HEBBEN

Er gaat geen dag voorbij zonder dat de Amerikaanse president Donald Trump als hyperactieve Twitteraar de internationale headlines weet te halen. Ook voormalige vertrouwelingen van de president halen regelmatig het nieuws als zij in de pen zijn geklommen om een zogeheten tell-all book te schrijven. Amerikaanse boekhandels zijn er deze zomer mee overspoeld. Zeer succesvol in dit kader is Much and Never Enough. In dit boek omschrijft klinisch psychologe Mary Trump, dochter van Trumps oudere broer Fred jr., haar oom als een leugenachtige, narcistische sociopaat. Van je familie moet je het maar hebben.
https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/08/de-ene-na-de-andere-trump-vertrouweling-doet-een-boekje-open-a4005324

16 JULI – LOUCHE BITCOINDEALS OP TWITTER

De beveiliging van Twitter laat te wensen over. Al eerder werd het sociale netwerk gehackt en werd het account van Trump overgenomen. Deze maand werden via de accounts van onder andere Bill Gates, Barack Obama, Joe Biden, Elon Musk en Jeff Bezos louche bitcoindeals aangeboden. Twitter dekte zich in tegen zulke scenario’s: in de gebruiksvoorwaarden staat in hoofdletters dat Twitter zichzelf niet aansprakelijk acht voor de „directe of indirecte gevolgen, verlies van goodwill, omzet of winst […] door ongeoorloofde toegang en gebruik”. Topman Jack Dorsey reageerde per tweet: „Het was een loodzware dag voor ons bij Twitter. We voelen ons verschrikkelijk.” Twitters eigen goodwill heeft echter wel een deuk opgelopen. Het netwerk leerde niet van eerdere hacks.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/16/de-bitcoinhack-toont-aan-zo-makkelijk-is-twitter-te-manipuleren-a4006147

20 JULI – CRISISPLAN VOOR LOPPERSUM

De gaswinning in Loppersum wordt teruggeschaald. De aardbevingen zijn daar echter voorlopig nog niet voorbij. Veel inwoners zijn de wanhoop nabij en voelen zich niet meer veilig in hun huizen; deze moeten structureel verstevigd worden. Het ministerie van Binnenlandse Zaken dat daarvoor verantwoordelijk is, laat weten er alles aan te doen om het proces te versnellen. Maar omdat er volgens waarnemend burgemeester Engels per huis gekeken moet worden naar wat er moet gebeuren, pleit hij voor een crisisaanpak vanuit de landelijke overheid: ‘Het zou goed zijn als de minister-president een einde maakt aan het gedoe. Hij heeft een bijzondere positie in ons bestel. Met een crisisplan kan hij ervoor zorgen dat de verantwoordelijke ministers sneller actie ondernemen.’ https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/burgemeester-een-crisisplan-moet-een-oplossing-brengen-voor-aardbevingshuizen-in-groningen~b5949bf1/

26 juli – SPIJTBETUIGING BELTMAN GEMEEND?

Ook de bekentenis van turncoach Gerrit Beltman over fysieke en psychische mishandeling van zijn pupillen heeft een hoop losgemaakt. Hij betuigde spijt over zijn misdragingen. Oud-turnsters Stasja Köhler en Simone Heitinga, die jarenlang onder Gerrit Beltman (64) hebben getraind, hebben echter niet het idee dat zijn eerdere betuiging van spijt gemeend is en stellen nu dat hij zijn gedrag bagatelliseert. https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/26/misdragingen-turncoach-waren-veel-erger-zeggen-oud-pupillen-a4007026

Meer weten over het maken van excuses? Lees hier de blog van Marije van Kwawegen.

8 JULI – GELIJK HEBBEN VERSUS GELIJK KRIJGEN

Het ging deze maand ook over gelijk hebben en gelijk krijgen. Door een fout bij  de webwinkel van de Mediamarkt waren drie Apple computers opeens te koop voor nog geen 7 euro. De winkelketen verzocht klanten bij te betalen of de iMacs te retourneren. De 22-jarige Nemo weigerde dit omdat hij van mening is dat de overeenkomst was gesloten. “Kom maar op met die rechtszaak!”, liet de Emmenaar strijdvaardig weten. https://www.rtlnieuws.nl/editienl/artikel/5170131/nemo-kocht-drie-imacs-voor-nog-geen-7-euro-media-markt-computer-apple

Later die maand wordt een Action-medewerker betrapt op het “stelen” van een plastic zak ter waarde van 3 cent. Dat was voor de non food discounter – die op dit terrein een zerotolerancebeleid hanteert – reden de man op staande voet te ontslaan. De rechter stelde het bedrijf echter in het ongelijk. De vulploegmedeweker kreeg een schadevergoeding van 7200 euro. https://www.ad.nl/ad-werkt/ontslag-action-medewerker-onterecht-niet-betaald-plastic-tasje-kost-winkelketen-nu-7200-euro~afc39a51/

13 juli - VAN REDSKINS NAAR?

De dood van George Floyd houdt de wereld al twee maanden in zijn greep. Racisme en discriminatie zijn in alle geledingen van de samenleving actuele thema’s. Ook in de sportwereld. De American footballclub Washington Redskins uit de hoofdstad van de Verenigde Staten heeft – mede door druk van sponsoren – de omstreden naam ‘Redskins’ (roodhuiden) laten vallen en gaat voorlopig verder als Washington Football Team. De club – die sinds 1933 onder deze naam speelde – is op zoek naar een nieuwe naam voor de toekomst.

https://nos.nl/artikel/2340569-washington-redskins-neemt-na-87-jaar-afscheid-van-omstreden-clubnaam.html

17 JULI – DILEMMA-METHODIEK

Menno van Duin is als lector Crisisbeheersing verbonden aan het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) . De afgelopen 35 jaar stond hij bij alle crises van enige omvang voor aan. “Op een aantal punten doen we het steeds beter. Dat mag ook best wel eens worden gezegd! We hebben in Nederland een ‘moppercultuur’ en zeggen snel wat er allemaal mis is, maar als je met een neutrale bril kijkt, valt het vaak mee.” Lees hier het complete interview waarin Van Duin ook in gaat op de dilemma-methodiek: https://www.ifv.nl/nieuws/Documents/202007-Menno-interview.pdf

26 JULI – WEVERS ONTKENT FYSIEKE MISHANDELING, MAAR TOONT BEROUW

De laatste maand zijn veel misbruikverhalen in de turnwereld naar buiten gekomen. Voormalig turnster Joy Goedkoop zegt als pupil fysiek en mentaal mishandeld te zijn door haar coach Vincent Wevers. https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/26/oud-turnster-joy-goedkoop-trainer-vincent-wevers-sloeg-en-schopte-me-a4007035 Wevers ontkent fysieke mishandeling, maar toont berouw voor zijn aanpak in het verleden. https://nos.nl/artikel/2342445-wevers-ontkent-fysieke-mishandeling-en-toont-berouw-voor-aanpak-in-het-verleden.html

31 JULI – ELLEN DEGENERES BIEDT EXCUSES AAN VOOR KLEINEREN MEDEWERKERS

Voor de Amerikaanse presentatrice Ellen DeGeneres was het ook een lastige maand. In een brief aan alle medewerkers van het programma The Ellen DeGeneres Show heeft ze haar excuses aangeboden. Enkele oud-medewerker hebben haar beschuldigd van het kleineren van medewerkers en het creëren van een onveilige werksfeer. https://www.nu.nl/media/6067777/ellen-degeneres-biedt-excuses-aan-voor-giftige-werkcultuur-op-set.html

Maandoverzicht juni 2020

Maandoverzicht juni 2020

Na de dood van George Floyd vorige maand, ontstond een domino effect aan gebeurtenissen die alles te maken hadden met de Black Lives Matter beweging. Van het protest op de Dam tot de controverse rondom Johan Derksen. Wij selecteerden 10 opvallende crisiscommunicatie items.

CBS HEEFT DE PRIVACYWAAKHOND ACHTER ZICH AAN - 9 JUNI

De overheid wil door middel van de coronaspoedwet telefoons van burgers gaan volgen, om zo inzicht te krijgen in het aantal besmettingen en hoe deze zich verspreiden. Er volgt veelal kritiek, want hoe wordt onze privacy gewaarborgd? Nu blijkt dat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) achter de schermen hier al op grote schaal mee bezig was. Het CBS heeft namelijk samen met Vodafone vastgelegd hoeveel mensen in 2018 in Amsterdam waren voor Koningsdag en waar zij vandaan kwamen. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) bekijkt nu of hiermee de wet is overtreden. Volgens de AP moeten we niet in een surveillancemaatschappij terecht komen. Nu het RIVM soortgelijke cijfers wilt ontvangen, is dit in ieder geval iets om in het achterhoofd te houden.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/09/lang-voor-de-coronaspoedwet-volgde-het-cbs-al-telefoons-van-burgers-a4002280

 

FEMKE HALSEMA EN GEBREK AAN COMMUNICATIE - 11 JUNI

Ze stond op elke nieuwssite, was trending op Twitter en was het gesprek van elke talkshow. Femke Halsema, die de Black Lives Matter demonstratie op de Dam op 1 juni door liet gaan, kreeg kritiek vanuit alle hoeken en gaten. Hoewel achteraf is gebleken dat deze demonstratie geen brandhaard is geweest voor verdere corona besmettingen, zijn er wel een aantal andere gebreken te benoemen, zo beaamt ook Halsema. Zo waren er geen communicatiemiddelen die de demonstranten hadden moeten waarschuwen dat de Dam te vol was. De focus lag te veel op een potentiële escalatie, in plaats van te proberen de mensen op andere gedachten te brengen, waarvoor communicatie een uitstekend middel was geweest. Wellicht had een omgevingsanalyse ook geholpen bij het inschatten van het aantal mensen dat zou komen opdagen. Halsema en haar team verwachtten namelijk honderden demonstranten, maar dit werden er duizenden. Een onderzoek moet nu aantonen waarom dit verschil zo groot was.

https://www.nu.nl/binnenland/6057049/halsema-spijt-dat-communicatie-over-te-volle-dam-bij-protest-uitbleef.html

ONRUST BIJ TATA STEEL - 15 JUNI

Het is wederom onrustig bij Tata Steel. De werknemers hebben voor de derde keer een staking georganiseerd die tenminste acht uur duurde. Werknemers voeren actie tegen de dreigende reorganisatie bij het bedrijf. De eigenaren willen namelijk duizenden banen schrappen. Ook zijn de medewerkers ontevreden over het vertrek van directievoorzitter Theo Henrar. Ze vinden dat ze geen goede uitleg hebben gekregen over zijn vertrek.
Daarnaast kwam Tata Steel ook nog in het nieuws door een onderzoek van de GGD rond Beverwijk, wat aantoonde dat er meer longkanker voorkwam in de regio door ‘roken en luchtverontreiniging’. Tata Steel is verantwoordelijk voor veel fijnstof in de lucht, wat voor een hogere kans zorgt op longkanker en andere soorten kanker.

https://nos.nl/l/2337279

https://eenvandaag.avrotros.nl/item/meer-longkanker-door-roken-en-luchtverontreiniging-rond-beverwijk-blijkt-uit-ggd-onderzoek/

TRUMP GEEFT KAEPERNICK EEN TWEEDE KANS - 18 JUNI

Donald Trump vindt dat de veelbesproken footballspeler Colin Kaepernick, die knielde tijdens het volkslied als protest tegen het politiegeweld en racisme, een tweede kans verdient in de American footballcompetitie NFL. Kaepernick deed dit voor het eerst in 2016, wat internationaal voor veel navolging zorgde. Hij deed voor het laatst in de NFL mee in 2017, omdat clubs er weinig voor voelden hem nog een contract te geven. Trumps opmerking is vrij opmerkelijk, aangezien de president zich eerder fel uitsprak tegen Kaepernick en andere sporters die knielden tijdens het volkslied. Toch wil Trump hem graag weer aan het spelen zien en geeft hem wat betreft het knielen ‘graag nog een kans’. De wonderen zijn de wereld nog niet uit.

https://www.nu.nl/sport-overig/6058780/trump-draait-bij-en-vindt-dat-kaepernick-nieuwe-kans-verdient-in-nfl.html

NAAST ROOKWORSTEN NU OOK CRISIS BIJ HEMA - 19 JUNI

Nadat de HEMA overgenomen werd door schuldeisers, werd één ding duidelijk: het lot van de HEMA zal niet lang in hun handen liggen. Zowel Ahold als Blokker geven aan interesse te hebben om de HEMA over te nemen. Ook was er al een ander initiatief gestart door echte HEMA fans met ‘We Love HEMA/Hou de HEMA’ met als doel genoeg geld op te halen om de winkel over te nemen. Medewerkers, leveranciers, klanten en fans kunnen zich melden op de bijbehorende website om steun te bieden. Ze waren ook trending op Twitter, maar of dat genoeg is voor een miljoenendeal valt te betwijfelen. Duidelijk is wel dat de fans niet zomaar bij de pakken neer zitten en zich inzetten om het *worst* case scenario te vermijden. Het is dus nog even afwachten wat de toekomst voor de oer-Hollandse winkel zal zijn.  

https://www.trouw.nl/opinie/we-love-hema-het-verhaal-achter-de-hashtags~bdd013f2/

DE VOOR- EN NADELEN VAN HET THUISWERKEN VOLGENS DRIE TOPVROUWEN - 10 JUNI

Volgens drie topvrouwen van APG, ABN AMRO en Achmea, zorgt de huidige crisis voor een nieuw licht op risicomanagement. Volgens hen heeft de crisis laten zien dat de strategie klopt, maar dat de executie veel sneller en beter kan. Hoewel een crisis geen sprint is, maar een marathon, moesten veel bedrijven een sprintje trekken om het thuiswerken te organiseren. De beperkingen van het thuiswerken bleken voornamelijk bij de creativiteit te liggen. Tijdens brainstormsessies kun je te pas en te onpas ideeën roepen, met videobellen moet je één voor één elkaar uit laten spreken. Daarnaast is het thuiswerken niet voor iedereen fijn: sommige mensen wonen alleen en voelen zich eenzaam, anderen hebben kinderen waar ze gillend gek van worden. De corona crisis een grote impact gehad op ons gedrag en wij zijn dan ook erg benieuwd welke gewoontes we mee zullen nemen en welke we achterlaten.

https://managementscope.nl/magazine/artikel/1376-cut-the-crap-mentaliteit

COMMUNICATIE WINT FORS AAN WAARDERING TIJDENS CORONACRISIS - 14 JUNI

Uit onderzoek van de beroepsvereniging voor Communicatieprofessionals, Logeion en Renata Verloop, communicatieadviseur en gespecialiseerd in de overheid, blijkt dat communicatie meer gewaardeerd wordt bij de overheid tijdens de coronacrisis. Zo laten bestuur en organisatie zich meer adviseren en wordt er een veel groter beroep gedaan op de communicatie teams. De reden hiervoor? Er bestaat geen medicijn of vaccin. Wat er wel is, zijn omgevingsanalyses, communicatie en gedragsbeïnvloeding. Overheden zetten hier dan ook massaal op in. Verder zeggen communicatieteams ook aan kwaliteit te hebben gewonnen tijdens deze crisis, met name op het gebied van samenwerking en verbeterde digitale vaardigheden. Daar tegenover zien we dat de vermoeidheid toeslaat bij de communicatie teams, zoals in elke crisis onvermijdelijk gebeurt.

https://www.adformatie.nl/pr/communicatie-wint-fors-aan-waardering-tijdens-coronacrisis

MYSTERIE DOOD ZWEEDSE PREMIER EINDELIJK OPGELOST? - 10 JUNI

34 jaar geleden werd de Zweedse premier Olaf Palme na een bezoek aan de bioscoop met zijn vrouw neergeschoten. Het was nog altijd onzeker wie de dader was, maar nu is er dan toch een stukje licht aan het einde van de tunnel. Hoewel forensisch bewijs nog altijd ontbreekt (het moordwapen is nooit gevonden en de plaats delict was slecht afgezet waardoor bewijsmateriaal besmet of verloren raakte), is er op basis van getuigenverklaringen een nieuwe verdachte aangewezen: Stig Engstrom. Heugelijk nieuws voor de nabestaanden zou je denken, maar er is een klein probleempje: van Engstrom is geen motief bekend en hij pleegde zelfmoord in 2000. Vervolging is daardoor niet meer mogelijk en dus wordt het onderzoek binnenkort afgesloten. Het mysterie rondom de dood van de premier zorgde voor talloze hobbydetectives en er werden meerdere samenzweringen bedacht. 

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/10/er-is-een-overleden-verdachte-maar-de-moord-op-olof-palme-is-zeker-niet-opgelost-a4002399

DE ROL VAN NEDERLAND TIJDENS DE CORONA-UITBRAAK - 19 JUNI

Dat we niet voorbereid waren op de coronacrisis, mag duidelijk zijn. Dat we ook niet inzagen hoe groot het besmettingsgevaar was, bleek wel toen Carnaval in februari gewoon doorging. Nu we al maandenlang samenleven op 1.5 meter afstand is dat bijna niet meer voor te stellen. Kort daarna kwamen de eerste besmettingsgevallen en voor we het wisten vochten we om toiletpapier en werkten we vanuit huis. Het coronavirus bracht ons samen (weliswaar op 1.5 meter afstand), maar het verwoeste ook het leven van de ondernemers, maakte het leven van het zorgpersoneel zwaar, zorgde voor vele slachtoffers en liet ons inzien dat Nederland het virus flink onderschat heeft. NRC bracht een reconstructie uit van de corona-uitbraak van dag tot dag en welke rol Nederland had in dit proces. En voor de mensen met een wat kortere spanningsboog: deze long read is ook te beluisteren als podcast.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/19/hoe-nederland-reageerde-op-het-nieuwe-virus-uit-china-van-niks-aan-de-hand-tot-blinde-paniek-a4003075

https://open.spotify.com/episode/4QQmpZMZqBHRCRqaEG1pcM

WAAROM EEN STANDPUNT INNEMEN VOOR BLACK LIVES MATTER NIET VANZELFSPREKEND IS - 25 MEI T/M 30 JUNI

Voor merken is een standpunt innemen in de Black Lives Matter beweging makkelijker gezegd dan gedaan; je komt niet weg met simpel scoren. Een standpunt innemen heeft als doel bestaande klanten te behouden en voor een betere naamsbekendheid zorgen. Maar, zodra dit niet 100% oprecht is, hang je als merk. Je kan wel een statement op Instagram plaatsen, maar mensen kijken verder dan dat: hoe is de diversiteit binnen het bedrijf? Is er wel een goede representativiteit van de samenleving? Wordt er gedoneerd aan organisaties die zich inzetten tegen racisme? Wat heeft het merk in het verleden gedaan of juist niet? Als het statement en de antwoorden op deze vragen niet overheen komen, zullen maar weinig klanten de statements als oprecht zien en zal er ongetwijfeld kritiek komen.

Vele merken hebben hier al de gevolgen van ondervonden. Zo ging de topman van Crossfit weg omdat hij gezegd had niet rouwig te zijn om de dood van George Floyd, kreeg Volkswagen kritiek op een racistische reclame en trekken adverteerders zich terug na de uitspraken van Johan Derksen waarin hij een vergelijking trekt tussen zwarte piet en Akwasi.

Aan de andere kant zijn er ook merken die proactief reageren of hun beleid aanpassen. Zo legde Alexis Ohanian (mede-oprichter van Reddit) zijn bestuursfunctie neer, om deze te geven een Afro-Amerikaan(se) en zo te zorgen voor meer diversiteit en representativiteit binnen het bedrijf. Ook stopte L’oreal met de term ‘whitening’ van huidbleekproducten en deet.

Maandoverzicht mei 2020

Maandoverzicht mei 2020

Voor het eerst sinds maanden is dit crisisoverzicht niet overspoeld met coronanieuws. Zo hield de dood van George Floyd door politiegeweld de wereld deze maand bezig. Wij selecteerden 10 opvallende crisiscommunicatie-items.

1 MEI - CRISISBLUNDERS MINISTER VAN ENGELSHOVEN

Afgelopen maanden maakte minister van Engelshoven zichzelf niet bepaald populair onder het Nederlandse publiek. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap creëerde veel onzekerheid over de toekomst van de cultuursector na de coronacrisis en viel al snel in de slachtofferrol. De rol van crisiswoordvoerster is haar hiermee niet op het lijf geschreven. Van de gemaakte crisisblunders is echter ook veel te leren. Dit laat zien hoe belangrijk het is om als leider in plaats van slachtoffer in een crisis te staan. Zo gaf van Engelshoven aan ‘niet zo van de spierballentaal te zijn’. Hiermee kwam zij niet als sterke leider naar voren, maar als een voorzichtige en afwachtende minister, wat haar reputatie niet ten goede komt. Dit is een gemiste kans omdat je natuurlijk ook als sterke leider (met spierballen) uit de crisis kunt komen. 

https://www.adformatie.nl/interne-communicatie/wat-we-kunnen-leren-van-de-blunders-van-van-engelshoven

10 MEI - VOORBODE VAN DE DESILLUSIEFASE
Trauma-expert Berthold Gersons merkt iets geks op aan de coronaramp. Zo is de impact van het virus enorm, maar waren er lange tijd geen publieke emotionele reacties zoals woede en verdriet. Volgens hem komt de ramp na de ramp er nog aan, namelijk de desillusiefase. Eerst was er op 15 maart ‘de schok’, de dag dat alles veranderde en er een enorme behoefte was aan informatie. Vervolgens noemt hij de tweede fase ‘de honeymoonfase’. Dit is de fase waarin mensen die de ramp hebben overleefd vaak een soort opwinding voelen en een band met elkaar scheppen. Vanuit zijn ervaring weet hij dat nu het meest risicovolle moment is aangebroken, namelijk de voorbode van een desillusiefase. Zo is er momenteel steeds minder aandacht voor de slachtoffers en nabestaanden van het virus. Mensen kunnen zich eenzaam voelen en dit is een riskant kantelpunt. Wanneer de overheid te laks op dit probleem reageert, zal het vertrouwen van het publiek in de overheid verdwijnen. In deze fase worden mensen boos en gaan ze complottheorieën verzinnen en kunnen groepen tegenover elkaar komen te staan.  

https://www.volkskrant.nl/a-bff88c98

19 MEI - ONRUST BIJ CENTRIC

Al eerder kwam de directeur van Centric, Gerard Sanderink, al in het nieuws door zijn relatie met (cybercharlatan) Rian van Rijbroek. Deze maand was er een dubbele tegenslag voor het IT-bedrijf, Centric verloor zijn belangrijkste pensioen klant en rivaal Cegeka ging er vandoor met een grote opdracht bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Centric kampt nu al langere tijd met slechte publiciteit, zo gaan er geruchten dat het vertrek van een groot deel van het bestuur te wijten is aan Rian van Rijbroek. Sanderink raakte in conflict met zijn voormalige vertrouwelingen en zijn volledige uitvoerende bestuur is vorig jaar vertrokken. Door de slechte publiciteit zijn al veel belangrijke klanten vertrokken. 

https://fd.nl/economie-politiek/1345171/centric-verliest-grootste-pensioenklant.

24 MEI - SURFDRAMA SCHEVENINGEN: WEL OF NIET VERSLAG DOEN?

Op 11 mei vond het tragische ongeval in Scheveningen plaats. Vijf surfers kwamen daarbij om het leven. Omroep West maakte daar een uitvoerig verslag over, maar dat kon niet iedereen waarderen. Op de redactie werd gedebatteerd over wat de juiste keuze was, waarvan wel en waarvan geen verslag zou worden gemaakt. Zo besloot de omroep om het afscheid te laten zien. Voor velen bood dit troost, anderen waren boos en vonden juist dat de surfers privacy verdienden. Met ongevallen als deze moet je nauwkeurig te werk gaan en alle mogelijke gevolgen van tevoren bespreken. Had deze ophef voorkomen kunnen worden? Wellicht. Maar de emoties van een mens zijn net zo veranderlijk als de zee en dus is helaas niet alles van vooraf te bedenken. 

https://www.omroepwest.nl/nieuws/amp/4049574/Van-de-hoofdredactie-Surfdrama-Scheveningen-maakt-veel-los

24 MEI - COMMUNICATIE KNVB SCHIET ALLE KANTEN OP

Er is veel onbegrip en woede over de communicatie van de KNVB. Dit ging met name over de hele besluitvorming rondom de degradatie en promotie in het betaalde voetbal en over het wel of niet hervatten van de competitie. Daarnaast waren er een aantal rechtszaken, was de procesinformatie gebrekkig, en zo kunnen we een heel stadion vullen. Kortom, het was een zooitje. ‘Een poppenkast’ als je het aan De Graafschap vraagt. De communicatie van de KNVB is verwarrend en volgens FC Utrecht was er een gebrek aan transparantie.

https://www.ad.nl/nederlands-voetbal/alle-reacties-op-een-rijtje-vooral-onbegrip-en-woede-over-communicatie-van-knvb~ad30c04f5/

7 MEI - MACHTSSTRIJD DENK

Na het eerdere schandaal met Kuzu zijn er binnen de politieke partij DENK weer problemen. Deze keer niet om stiekeme avontuurtjes op de werkvloer, maar rondom fractievoorzitter Farid Azarkan. Het bestuur van DENK heeft hem namelijk uit de partij gezet. Dit omdat hij volgens partijvoorzitter Selçuk Öztürk de partij op onredelijke wijze benadeelt. Zo zouden er meerdere klachten van leden zijn binnengekomen en zou hij zijn financiële verplichtingen niet nakomen. Al meerdere maanden verkeert DENK in een machtsstrijd tussen de oprichters Kuzu en Öztürk, inmiddels zijn de scheuren in de partij goed merkbaar. Kuzu beschuldigde Öztürk dat hij het nieuws heeft gelekt van de affaire, nadat hij en Azarkan kritiek op hem leverden over het functioneren in de partij. 

https://www.nu.nl/politiek/6049397/denk-bestuur-zet-fractievoorzitter-azarkan-uit-partij.html

11 MEI - DISCRIMINATIE BIJ DE BELASTINGDIENST 

Na onderzoek van RTL Nieuws en Trouw geeft de Belastingdienst toe dat er sprake was van etnisch profileren. Jarenlang heeft de dienst zich schuldig gemaakt aan etnisch profileren bij de controle van aangiften voor de inkomstenbelasting. Zo zijn er volgens het onderzoek ruim 11.000 mensen met een dubbele nationaliteit aan een extra controle onderworpen. De kwestie ligt nog eens extra gevoelig omdat er momenteel nog een onderzoek loopt van de Autoriteit Persoonsgegevens naar het gebruik van dubbele nationaliteit bij de dienst Toeslagen van de fiscus. Het discriminatienieuws kon rekenen op veel kritiek vanuit de kamer en het Nederlandse publiek. 

http://www.telegraaf.nl/nieuws/1448514474/belastingdienst-erkent-toch-sprake-van-etnisch-profileren

21 MEI - WAT ZEI JE? CRISIS?

Een op de drie bedrijven was niet voorbereid om te communiceren over een crisis, zo blijkt uit een enquête van Bepublic Group. 36% van de ondervraagde ondernemers had geen crisiscommunicatieplan klaarliggen. Een groot deel van de organisaties die dat wel had, miste delen of had het plan al een tijd niet meer geüpdatet. Maar er is meer. Zo blijkt er namelijk ook nog ruimte voor het verbeteren van interne communicatie. Je wilt namelijk als werknemer niet op Instagram lezen dat je geen werk meer hebt. Dat is dan wel weer een klein voordeel aan de coronacrisis: de gebreken van een onderneming komen aan het licht en tonen maar weer dat goede voorbereiding nog altijd essentieel is. 

https://trends.knack.be/economie/bedrijven/een-op-drie-bedrijven-niet-voorbereid-om-te-communiceren-over-crisis/article-normal-1601211.html

24 MEI - LUUK DE JONG SCHIET MIS MET GROEPSFOTO

In Spanje ontstond veel ophef na een groepsfoto die op kwam duiken. Op de foto staan een aantal spelers van Sevilla FC, waaronder Luuk de Jong, die een flinke overtreding maken door het niet volgen van de coronamaatregelen. De groep was groter dan een elftal en ook de anderhalve meter afstand was ver te zoeken. De foto scoorde niet bij het publiek en al gauw boden de spelers hun verontschuldigingen aan op Instagram. Zij denken straks waarschijnlijk wel twee keer na voor ze een nieuwe bbq organiseren.

https://www.ad.nl/buitenlands-voetbal/luuk-de-jong-door-het-stof-na-groepsfoto-van-etentje-zal-niet-meer-gebeuren~a7efacb8/

28 MEI - AMERIKA IN BRAND NA DOOD GEORGE FLOYD

Het politiegeweld tegen zwarte mensen was in Amerika al vaker een trending topic. Deze maand overleed opnieuw een zwarte Amerikaan door politiegeweld. Een filmpje van de arrestatie van George Floyd leidde tot demonstraties en grote onrust in tal van Amerikaanse steden. Doordat Floyd tijdens zijn arrestatie ruim acht minuten met een knie op zijn nek volstrekt onnodig in bedwang werd gehouden, overleed hij door verstikking. Zijn dood liet heel wat stof opwaaien over racisme in Amerika en mensen trokken massaal de straat op om te protesteren. De protesten worden steeds grimmiger, zo zijn inmiddels ook veel winkels verwoest en wordt er veel geweld gebruikt door zowel de betogers als politie. President Trump dreigt momenteel om het leger in te zetten om de onrust te stoppen, in veel grote steden is al een avondklok ingesteld.

https://digitalekrant.trouw.nl/trouw/955/article/1144544/13/2/render/?token=d89ffbe2146087de302c5b0b7e8d9e08