Selecteer een pagina

Een goede Omgevingsanalist zet je nooit voor aap

door 25-09-19Crisiscommunicatie

Weten welke vragen er over je organisatie in de buiten- en binnenwereld leven, wordt steeds belangrijker. Omgevingsanalyses zijn daarbij een goed hulpmiddel. Zijn we echter als mens in staat om deze informatie echt zuiver en objectief te verzamelen?

De 200 leden van de Amerikaanse Business Roundtable hebben hun handtekeningen gezet onder een verklaring dat ze zich bij hun beslissingen niet langer alleen maar laten leiden door hun aandeelhouders, maar veel meer door hun medewerkers en de omgeving waarin ze acteren. Het gaat om bedrijven zoals Apple, Coca Cola, General Motors, Procter & Gamble en Goldman Sachs. Zo’n ondertekening – die uiteraard niet vrijblijvend kan zijn – betekent dat je als organisatie wel goed moet weten hoe er over jouw organisatie wordt gesproken. Wat is het sentiment in zowel de binnen- als de buitenwereld?

Rijp en groen
Steeds meer organisaties snappen het belang van een goede Omgevingsanalyse en monitoren dit omgevingsbeeld 24/7 met behulp van Omgevingsanalyses. Zowel in vredestijd als tijdens een crisis. Ging dat tien jaar geleden nog voor een belangrijk deel handmatig, tegenwoordig zijn er allerlei geautomatiseerde zoekbedrijven die big data naar binnen slurpen. Welke vragen leven er, wat zijn de geruchten en speculaties en hoe gedragen mensen zich? Deze analyses worden steeds vaker gebruikt tijdens zogeheten Dagstarts en crisisoverleggen. Premier Rutte en zijn (raads)adviseurs beginnen bijvoorbeeld iedere dag opnieuw met een “Actua”. Naast de agenda komt ook rijp en groen het maatschappelijk humeur voorbij. Met dit actuele beeld ben en blijf je in sturing en sta je niet door allerlei onverwachte vragen en sentimenten met een mond vol tanden.

Ziende blind
Nu is het maken van een Omgevingsanalyse inmiddels uitgegroeid tot een vak. Woordvoerders en adviseurs die nog steeds zelf een beetje op hun telefoon knutselen en zeggen dat ze weten wat er speelt en in verbinding zijn, moeten worden teleurgesteld. Doorgaans zijn ze ziende blind omdat ze slechts een fragment van het beeld boven tafel weten te halen dat bovendien “gekleurd” is. Omgevingsanalisten worden getraind om relevante informatie zonder enige vorm van duiding of daadwerkelijke betrokkenheid zo zuiver mogelijk te verzamelen, te ordenen en te veredelen. Alleen zo krijg je een objectief beeld.

Verkeerde antwoorden
Hoe zit het eigenlijk met het verzamelen en debiteren van feitenkennis van gewone mensen zoals u en wij? En hoe zit dat bij Nobelprijswinnaars, hoogleraren, journalisten en politici? Niet zo goed, blijkt uit het onlangs verschenen boek ‘Feitenkennis’ van de Zweedse arts en Hoogleraar Hans Rosling. Op welke manier brengen wij feiten over een bepaalde situatie in beeld? Dat gaat al snel mis. Op zelfs eenvoudige vragen over wereldwijde trends geven we namelijk allemaal systematisch de verkeerde antwoorden. We doen het zelfs zo vaak fout dat een chimpansee die willekeurige antwoorden geeft ons consequent verslaat.

Slecht analyseren
Hoe kan het dat wij onze analyses niet goed in kaart brengen? In zijn boek geeft de hoogleraar tien redenen waarom we informatie en trends zo slecht kunnen analyseren, begrijpen en opslaan. Dat heeft te maken met vooroordelen tot natuurlijke angsten die stammen uit de prehistorie, de rol van de (sociale) media tot en met problemen met ons empathisch vermogen. Hij beschrijft hoe lastig het is om aantallen op de juiste manier te interpreteren en hoe gemakkelijk deze aantallen ons wereldbeeld manipuleren.

Volgens Hans Rosling moet je daarvoor beschikken over een nieuwe competentie: Factfulness. Het hebben van inzicht hoe de wereld écht werkt, hoe je informatie juist interpreteert en hoe je jezelf beschermt tegen alle invloeden die je mening manipuleren.

Doe de Gapminder-test op deze website http://forms.gapminder.org/s3/test-2018 en versla de chimpansee! Wees overigens niet teleurgesteld in een lage score. Het merendeel van de mensen komt niet boven de 35%. Het geeft hopelijk wel stof tot nadenken.

Meer weten over het maken van professionele Omgevingsanalyses? https://www.sterkwerk.nl/omgevingsanalyse

Dick van Gooswilligen & Marije van Kwawegen
Directeur & Consultant bij Sterk Werk Crisis & Communicatie

 

Share This

Vertel het voort

Deel deze blog met je netwerk.